İki taraflı piyasa ve Türkiye' de kredi kartları piyasası

Abstract

Son on yılda yapılan çalışmalarla genişleyen bir literatüre sahip olan iki taraflı piyasalar kavramı, yazılım platformlarından iş bulma platformlarına ve dergilerin ilan sayfalarına kadar birçok piyasayı içine alır. Kredi kartları endüstrisi de, belli bir platformda birbirlerine karşılıklı ağ dışsallığı sağlayaran iki ayrı kullanıcının oluşturduğu iki taraflı piyasa kavramının içindedir. İki taraflı piyasalar birkaç tipte incelenebilir. Sadece bir platform kullanmayı tercih eden ajanların olduğu modele single-homing, birkaç platform kullanmayı tercih eden ajanların olduğu modele ise multi-homing denir. Kredi kartları endüstrisindeki modeller, bu piyasanın multi-homing modelleri içinde sayılabilir. Bankalar platform sayılırken, tacirler ve tüketiciler son kullanıcılardır. MasterCard ve Visa gibi kart sağlayıcıları da kart ağı olarak hizmet sağlayan birimlerdir. Kart ağları sistem gelişimi sağlarlar ve tüketici ve tacirlerin bankaları ile çalışırlar. Kredi kartları piyasası incelenirken tacirler, tüketiciler, acquirer (tacirin bankası), issuer (tüketicinin bankası) ve kart ağları model içine alınır. Kart talep ve arzı göz önüne alınarak piyasanın dengede olduğu durumda model kurulur ve değişim ücreti maksimiyazyonu yapılarak kart ağı karı ve tüketici artığı bulunabilir. Türkiye' deki kredi kartları piyasasında bankaların yarattığı ağlar öne çıkmaktadır. Tacirin bankası ve tüketicinin bankası bu sitemde aynıdır. Bankalar yarattıkları kredi kartı markasıyla bir ağ oluşturmuş ve diğer bankalarla iş birliğine giderek bu ağı genişletmişlerdir. Bu Türkiye' ye özel kredi kartı platformları birbirleri ile rekabet halindedir.