İstatiksel yöntemlerle taşkın hesap metodları ve batardolar.

Abstract

Taşkınlar verdiği maddi zararlar yönüyle incelenmesi gereken bir konudur. Su yapılarının yapımı sırasında veya yapıldıktan sonra olası bir taşkının büyüklüğünün tahmininde yapılan bir hata büyük afetlere sebep olabilir. 1986 yılında yapımı devam etmekte olan Çakmak Barajında taşkın sebebiyle meydana gelen zarar 300.000.000.-TL dır. Bu olay taş kınların verebileceği zararlara küçük bir örnek teşkil etmektedir. Türkiye'deki su akım ölçüm istasyonlarında elde edilen su akım (debi) değerleri çok azdır. Bu da olası taşkınların tahminin de yetersiz kalmaktadır. Bu sebeple Ülkemizde olasılık dağılım fonksiyonlarının bilinmesi büyük bir önem arz etmektedir. DSİ tarafından yapılan çalışmalarda genelde normal, lognormal, gumbel, gamma, logpearson dağılımları kullanılmaktadır. Bu dağılımlardan hangisinin uygun olduğunun tespiti de gereklidir. Batardolar, barajın kuruda inşası için yapılan yapılardır. Batar dolarda tekerrür süreleri az olan taşkın debilerine göre boyutlandırılır. Bu çalışmada batardolar hakkında genel bir bilgi verilmiştir. İstatistik metodlarından incelediğim metotlar şunlardır. Fuller, Foster, Hazen, Slade, Gumbel, Weiss, Normal, Lognormal, Gamma, Log-Pearson dağılımı metotlarıdır.