Cidar ezmeli sıvama yönteminde şekillendirici makara sayısının altı adede çıkarılmasının işlem karakteristikleri ile parça kalitesi üzerindeki etkileri

Abstract

Cidar ezmeli sıvama yöntemi, boru formundaki dönel profilli parçaların şekillendirilmesi için kullanılan talaşsız şekil verme yöntemlerinden birisidir. Çok daha yaygın ve eski bir yöntem olan sıvamada kalınlığın sabit kaldığı varsayımı ile düzlemsel şekillendirme uygulanırken, bu yöntemde söz konusu operasyonlara cidar ezmeleri de dahil edilmektedir.Cidar ezmeli sıvama yöntemi ile yüksek hassasiyete sahip parçalar (geometrik toleranslar vb.) üzerlerinden talaş kaldırılmadan imal edilebilmektedir. Malzeme üzerinden talaş kaldırmadan şekillendirme yapmak, üretim maliyetlerini önemli miktarda azaltmaktadır. Ayrıca üretilen parçaların sahip olduğu yüksek mekanik dayanım özellikleri sayesinde, diğer yöntemlerle imal edilmiş parçalara kıyasla, daha hafif tasarımlar yapmak mümkün olmaktadır.Yöntem sahip olduğu bu gibi avantajlar sayesinde imalat sanayinde giderek artan bir uygulama talebine sahiptir.Yöntemin en belirgin dezavantajı ise şekillendirme hızının yavaş olmasıdır. Şekillendirme hızının daha yüksek değerlere çıkartılabildiği takdirde cidar ezmeli sıvama yöntemiyle imalat yapan firma sayısının çok daha fazla olacağı tahmin edilmektedir.Bugüne kadar imal edilen, cidar ezmeli sıvama makinelerinin tamamı, üç adet şekillendirici makaraya sahiptir. Bu makinelerde şekillendirici makaralar merkezi boru eksenine göre 120°`lik açısal pozisyonlar ile yerleştirilmiştir. Deneyler sırasında kullanılmak üzere tasarım ve imalatı yapılan makinede ise şekillendirici makaralar merkez eksene 60`şar derecelik açısal pozisyonlar ile konumlandırılmıştır. Tez çalışmaları sırasında şekillendirici makaraların sayısı altı adede çıkarılmak suretiyle oluşan çeşitli işlem parametreleri incelenmiştir.Cidar ezmeli sıvama yönteminde şekillendirici makara sayısının altı adede çıkarılmasının işlem karakteristikleri ve parça kalitesi üzerinde önemli etkileri olmaktadır. Bunlardan en önemlisi parçanın makine çevrim sürelerinde görülmektedir. Bunun yanısıra yapılan bu çalışma ile birlikte makara sayısını arttırmanın bitmiş parça kalitesi üzerindeki etkileri de incelenmiştir.