Heterojen filolu milk-run ve konsolide çapraz sevkiyatlı tedarik zinciri dağıtım ağının optimizasyonu ve özelleştirilmiş genetik algoritma ile modellenmesi

Abstract

Tedarik zinciri dağıtım ağını optimal şekilde yönetmek, firmalar için hayati önem taşımaktadır. Müşterilerin talepleri ve yerleri siparişten siparişe göre değişebilmekte ve bu durumda firmalar teslimat maliyetlerini azaltmak için farklı dağıtım stratejileri aramaya yönelmektedir. Uygun dağıtım stratejisinin ve dağıtım rotasının belirlenmesi, dağıtım maliyetlerini düşürür, müşteri hizmet düzeyini arttırır ve firmaların kârlılığını olumlu yönde etkiler. Müşteri yerlerinin değişkenlik gösterdiği durumda, “karma dağıtım ağı” farklı stratejilerin birlikte kullanılmasına olanak ve esneklik tanıyan iyi bir çözümdür. “Dağıtım stratejisi seçimi” şirketler için önemli bir konu olsa da araç rotalama problemine ve dağıtım stratejisi seçimine birlikte odaklanan sadece birkaç çalışma vardır. Buna ek olarak, “karma dağıtım ağı” sorununu inceleyen az çalışma yer almakta olup, bu problemi çözmek için tasarruf ve genetik algoritmayı birlikte kullanarak geliştirilmiş bir çözüm yoktur. Bu çalışmada, milk-run (döngüsel sefer), direkt dağıtım ve çapraz sevkiyatlı teslimat yöntemlerini içeren “karma dağıtım” ağı problemi incelenmiştir. “Karma dağıtım” ağı stratejileri kullanılarak müşterilere ürünün en optimal maliyette ve zamanda ulaştırılabilmesi amacıyla, en uygun dağıtım yönteminin ve en uygun rotanın belirlenmesi ele alınmıştır. İncelenen problemin polinom zamanda çözülemeyen zor (NP-hard) yapısı nedeniyle, “karma dağıtım” problemine çözüm sağlamak amacıyla hibrit bir algoritma geliştirilmiştir. Hibrit algoritmanın geliştirilmesinde, tasarruf algoritmasından ve genetik algoritmadan yararlanılmıştır. Hibrit algoritma çözümleri ile, optimal çözümler karşılaştırılmıştır. Geliştirilen hibrit algoritmanın sağladığı çözümlerin doğruluğunu ölçümlemek için, istatistiksel testler yürütülmüştür. Yürütülen testler sonucunda, geliştirilen yöntemin optimale yakın sonuçlar verdiği ve dağıtım maliyetleri ile hesaplama zamanını azaltmak için iyi bir çözüm sağladığı gözlemlenmiştir. Geliştirilen, yeni algoritma, literatüre “karma dağıtım ağı” sorununu verimli bir şekilde çözmek için yeni bir hibrit çözüm sunmaktadır. Ayrıca literatürde az incelenmiş dağıtım stratejisi seçimi ve karma dağıtım ağı problemini incelemesi yönleriyle de literatüre katkı sağlamaktadır.