Kurumsal sürdürülebilirlik ile inovasyon ve finansal performans ilişkisi: Borsa İstanbul’da işlem gören şirketler üzerinde bir uygulama

Abstract

Günümüzde, teknolojinin hızla gelişmesi ve küresel rekabetin giderek artması ile dünyada sınırlı miktarda bulunan doğal kaynaklara zarar verilmekte ve kaynaklar hızla tüketilmektedir. Şirketlerde tüm paydaşlar için uzun vadeli ve kalıcı değer yaratmak amacıyla, ekonomik, çevresel ve sosyal faktörlerin şirket faaliyetlerine ve karar mekanizmalarına uyarlanması, kurumsal sürdürülebilirlik faaliyetlerinin önemini ortaya koymaktadır. Aynı zamanda, şirketlerin kaynaklarını verimli ve etkin şekilde kullanması, rekabet gücü kazanabilmesi için faaliyetlerini sürekli olarak geliştirmesi ve iyileştirmesi gerektiğinden sürdürülebilirlik ile birlikte inovasyon kavramının beraber ele alınması gerekliliği ortaya çıkmaktadır. Sürdürülebilirlik ve inovasyon, ülke ekonomilerinin de büyümesi, gelişmesi ve kalkınmasında itici bir güç olarak görülmektedir. Bu noktadan hareketle çalışmanın amacı, şirketlerin inovasyon ve finansal performanslarının BİST Sürdürülebilirlik Endeksi'nde yer almaları üzerindeki etkisini ortaya koymaktır. Bu amaçla, 2017 yılında Borsa İstanbul'da işlem gören firmaların verileri lojistik regresyon yöntemiyle analiz edilerek söz konusu etkinin ne yönde ve nasıl olduğu incelenmiştir. Çalışmada firmalar, ilgili endekste yer alıp almama durumlarına göre iki gruba ayrılmıştır. İnovasyon göstergeleri olarak patent, ticari marka, faydalı model ve endüstriyel tasarım tescil sayıları ile Ar-Ge yoğunluğu alınmış ve ayrıca finansal performans göstergesi olarak piyasa değeri, toplam varlıklar, aktif karlılık ve Tobin's Q finansal değişkenleri ile birlikte sektör değişkeni, bağımsız değişken olarak modele dahil edilmiştir. Sektör değişkeni için firmalar, finans sektöründe yer alıp almama durumlarına göre iki gruba ayrılmıştır. Lojistik regresyon analizi sonucunda, BİST' de işlem gören şirketlerin inovasyon ve finansal performanslarının, BİST Sürdürülebilirlik Endeksi'nde yer almaları üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkisinin olduğu, sektör değişkeninin ise etkisinin bulunmadığı görülmüştür.