Psikolojik danışman adaylarının stresle başa çıkma tarzlarının çok yönlü eylemli kişilik özelliklerine, öznel iyi oluşlarına ve risk faktörlerine göre incelenmesi

Abstract

Araştırma, psikolojik danışman adaylarının stresle başa çıkma tarzlarının çok yönlü eylemli kişilik özelliklerine, öznel iyi oluşlarına, risk faktörlerine sahip olmalarına ve bazı kişisel değişkenlere göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğini incelemek için yapılan betimsel türde bir çalışmadır. Araştırma örneklemini 2016-2017 Bahar yarıyılında Yıldız Teknik Üniversitesi ve İstanbul Aydın Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Eğitim Bilimleri Bölümü, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Programına kayıtlı üniversite öğrencileri oluşturmaktadır. 356 kadın, 120 erkek olmak üzere toplamda 476 psikolojik danışman adayı araştırmaya katılmıştır. Araştırmada gerekli verileri elde etmek için geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmış olan “Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği”, “Çok Yönlü Eylemli Kişilik Özellikleri Ölçeği”, “Öznel İyi Oluş Ölçeği”, “Risk Faktörlerini Belirleme Listesi” ile “Kişisel Bilgiler Formu” kullanılmıştır. Araştırmada, psikolojik danışman adaylarının stresle başa çıkma tarzlarının, çok yönlü eylemli kişilik özelliklerine, öznel iyi oluşlarına, risk faktörlerine sahip olmalarına ve kişisel değişkenlere göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğini belirleyebilmede Parametrik İstatistik olan MANOVA (Çok Değişkenli Varyans Analizi) Tekniğinden yararlanılmıştır. Grup ortalama puanlarını karşılaştırmak için ise WilksLambda (λ) testinden yararlanılmıştır. Ayrıca Welch Testi de yapılmıştır. Farklılığın nereden kaynaklandığını belirleyebilmek için t-testi ve Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda, psikolojik danışman adaylarının % 50.9’u yüksek çok-yönlü eylemli kişilik özelliklerine sahipken; %49.1’inin düşük çok-yönlü eylemli kişilik özelliklerine sahip olduğu bulunmuştur. Psikolojik danışman adaylarının % 52.2’si yüksek öznel iyi oluş özelliklerine sahipken; % 47.8’i düşük öznel iyi oluş özelliklerine sahiptir. Psikolojik danışman adaylarının % 71.4’ünde risk faktörleri vardır. Psikolojik danışman adaylarının stresle başa çıkma tarzı olarak % 52.7’si kendine güvenli tarzı göstermekte; % 49’u çaresiz tarzı göstermekte; % 49’u boyun eğici tarzı göstermekte; % 57.4’ü iyimser tarzı göstermekte ve % 53.2’si sosyal desteğe başvurma tarzını göstermektedir. Ayrıca araştırmanın sonuçları, psikolojik danışman adaylarının çok yönlü eylemli kişilik özelliklerine, öznel iyi oluşlarına, risk faktörlerine, cinsiyete ve özel ya da devlet üniversitelerinde öğrenim görmeye göre stresle başa çıkma tarzları puanlarının anlamlı olarak farklılık gösterdiğini ortaya koymuştur.