C¹²(p,y)N¹³ reaksiyonunun tesir kesiti ölçümleri

Abstract

CNO çevrimi, ¹²C ve proton etkileşimi ile başlayıp ⁴He,¹⁶O ve foton oluşumları ile sonuçlanan bir zincirleme füzyon reaksiyon dizisidir. Büyük kütleli yıldızlardaki nükleer enerji oluşumunda önemli rol oynayan CNO çevriminin ilk reaksiyonu C¹²(p, γ)N¹³ tür. Düşük mermi parçacık enerjisi değerlerinde, bu reaksiyona ait deneysel veri görülmemektedir. Bu çalışma, Türkiye Atom Enerjisi Kurumu (TAEK) Çekmece Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezinde (ÇNAEM) bulunan SAMES T-400 lineer hızlandırıcı kullanılarak 200 keV ve 250 keV ışınlama enerji değerlerinde proton demetiyle gerçekleştirilmiştir. Literatürde düşük enerjide verilen tesir kesitleri genellikle yüksek enerjilerde ölçülen verilerin ekstrapolasyonu ile hesaplanan değerlerdir. Bu çalışmada düşük enerjideki tesir kesitleri ölçülmüş ve lineer davranışı nedeniyle daha kullanışlı olan astrofiziksel S(E) faktörü deneysel verilerden hesaplanmıştır.