Sosyal değişim liderliği eğitim programının etkililiği

Abstract

Bu araştırmanın amacı, öğrenci liderlik eğitiminin üniversite öğrencilerinin liderlik gelişimleri üzerindeki etkisini belirlemektir. Bu amaçla, Sosyal Değişim Liderliği Modeli (HERI, 1996) temel alınarak hazırlanan Sosyal Değişim Liderliği eğitim programının öğrencilerin birey (öz farkındalık, uyum, adanmışlık/sorumluluk), grup (işbirliği, ortak amaç, medeni tartışma), toplum (vatandaşlık) ve değişim değerlerini içeren sosyal sorumluluk temelli liderlik algılarına etkisi incelenmiştir. Araştırma, karma araştırma yöntemi türlerinden sıralı açıklayıcı desene uygun olarak tasarlanmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemi olan ön test ve son test tek gruplu deneysel desen kullanılmış; nicel verileri detaylandırmak amacıyla nitel araştırma yöntemine başvurulmuştur. Nicel verilerin analizinde betimsel istatistikler ve ilişkili örneklem t-Testi kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre; öğrencilerin, son test puan ortalamalarının ön test puan ortalamalarından anlamlı düzeyde yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuç, Sosyal Değişim Liderliği eğitim programının, öğrencilerin sosyal sorumluluk temelli liderlik algısı üzerinde anlamlı etkisi olduğunu göstermektedir. Modelin sekiz alt boyutuna ilişkin ilişkili örneklem t-Testi sonucuna göre ise; öğrencilerin, öz farkındalık, işbirliği, vatandaşlık ve değişim alt boyutlarına ait son test puan ortalamalarının, ön test puan ortalamalarına göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu sonucuna ulaşılırken; eğitimin uyum, sorumluluk, ortak amaç ve medeni tartışma boyutları üzerinde anlamlı etkisinin olmadığı bulunmuştur. Bu sonuçlar, programın öğrenci liderlik gelişimini desteklediğini fakat dört alt boyutu geliştirmede etkisinin olmadığını göstermektedir. Araştırmanın nicel kısmı tamamlandıktan sonra gerçekleştirilen nitel kısmında ise öğrenci görüşlerine göre eğitimin değerlendirilmesi ve programın etkisinin olmadığı boyutların neden etkili olmadığının araştırılması amacıyla 10 öğrenci ile görüşme yapılmıştır. Analiz sonucunda, eğitimin öğrencilere bireysel, grupsal ve mesleki açıdan katkı sağladığı; geliştirilemeyen birey değerlerinin etkinliklerin yetersizliği ve fikir belirtememe sorunundan kaynaklandığı; geliştirilemeyen grup değerlerinin ise gruplaşma ve farklı düşüncelere saygı duyulmamasından kaynaklandığı sonucuna ulaşılmıştır. Nitel verilerden elde edilen bulgular nicel verileri desteklemektedir. Eğitimin geliştirilmesine yönelik önerilerde ise liderlik eğitiminin yaygınlaştırılması, eğitimin süresinin arttırılması ve etkinliklerin çeşitlendirilmesi yönünde öneri sunulmuştur.