İkiz merdaneli sürekli döküm yöntemiyle üretilen AA6016 alaşımının mikro ve makro yapısal incelenmesi

Abstract

Günümüzde otomotiv sektöründe üretim maliyetleri dikkate alınarak yakıt tasarrufu daha daçok önem kazanmıştır. Bunun sonucunda da daha hafif otomobillerin imalatı gündemegelmiştir. Bu açılardan mükemmel dayanım/ağırlık oranına sahip alüminyum rakipsiz birmalzeme olarak karşımıza çıkmaktadır.. Alüminyum çeliğin %69'una yakın bir ağırlık ile aynıgüç faktörünü sağlamaktadır. Enerji tüketimini ve emisyonu azaltmak yolunda yakıttüketiminin daha verimli olduğu araçlara karşı büyüyen talep otomotiv uygulamalarınınihtiyaç duyduğu yaşlanabilir alüminyum alaşımlarının geliştirilmesini hızlandırmıştır.Otomotiv sektörünün çevre mevzuatı, yakıt tasarrufu ve güvenlik beklentileri sebebiyle hafifmalzeme kullanma eğilimi döküm parçalarının yanısıra dış ve iç panel gibi çok önemliuygulamalarda da alüminyum alaşımlarının kullanılmaya başlanmasını sağlamıştır. Ancakmaliyet faktörü temel kısıtı oluşturmaktadır. Levha olarak kullanılan parçaların büyük bölümü6000 serisinden olan AA6016 alaşımından imal edilir. kiz merdaneli sürekli döküm tekniğiile üretilen AA6016 alaşımı, sürekli döküm tekniği ile üretilen AA6016 alaşımına kıyaslaüretim maliyetinin düşük olması avantaj sağlar. kiz merdaneli sürekli dökümdeki yüksekkatılaşma hızlarının mikroyapıya kazandırdığı özellikler mekanik performansın da olumluyönde etkilenmesini sağlamaktadır. kiz merdaneli sürekli döküm tekniğinde katılaşmamekanizmaları göz önüne alındığında 6000 serisi alaşımların üretimi verimlilik ve metalurjikaçıdan yetersiz olabileceği düşüncesi hakimdir. Tüm bunların aksine AA6016 alaşımınınsürekli döküm tekniği ile üretimi ve endüstriyel ölçekte istenen kondüsyonda üretimiotomotiv sektörünün beklentilerini karşılayacak metalurjik ve mekanik performanstaüretilebilmektedir.Çalışmamda otomotiv sektörünün derin çekme ve şekil verme operasyonlarında kullanılan veikiz merdaneli sürekli döküm tekniği ile üretilen AA6016 alaşımının döküm hali, T4 ve T62kondüsyonlarındaki mikro-makro yapısal karakterizasyonu deneylerle incelenmiş, sonuçlarmalzemenin mekanik performansı ile birleştirilerek sunulmuştur. Mekanik testlerşekillendirilebilirlik sınır diyagramı (FLD) yardımı ile derin çekme operasyonlarının gerilimve uzama koşullarında analiz edilmiştir.