Ethical evaluation of capital punishment in cultural perspective the Islamic case of apostasy

Abstract

Ölüm cezası genel ahlak sorunu olarak etik içerisinde ele alınmaya başlamıştır. Bu cezanın ahlakiliğini kültürel açıdan ele alan bu çalışmamızda felsefi, ahlaki ve hukuki değerlendirme yapmaya çalışılacaktır. Bilindiği gibi ölüm cezasında iki önemli kavramla karşılaşmaktayız: hayat ve ölüm. Bu iki olgunun ölüm cezasına olan ilgisi açısından incelenmesi gerekir. Onun için hayatın ve ölümün mahiyeti ve anlamı felsefi olarak incelenerek hayatın sonlandırılması anlamında olan bir cezanın ahlakiliği tahlil edilecektir. Bir sorun ahlaki ise ahlaken en önemli incelenen iki kavram şüphesiz ki iyi ve kötü kavramlarıdır. Ölüm cezası bu kavramlar açısından incelenecek ve bu konuda önemli görüş belirten filozoflar, özellikle Kant ve Hegel ayrıntılı olarak tartışılacaktır. Ölüm cezasının kaldırılmasını ilk defa ahlaki gerekçelerle felsefi olarak savunan ve buna dayalı hukuk sistemi öneren Cesare Beccaria’nın görüşleri bu bağlamda incelenecektir. Tez, konuyu kültürel açıdan ele alan İslam hukukundan bir örneğin incelenmesi ile sonuca kavuşturulacaktır. Örnek konumuz ise irtidat suçuna verilen ölüm cezasıdır. Bu konu incelendiğinde irtidatın, itikadi bir suç olmadığını aksine devlet ve toplumu tehdit eden bir durum olarak yorumlanmıştır. Kültürel açıdan İslam ele alındığında Kur’an’da ölüm cezasının olmasından dolayı tamamen kaldırılmasının mümkün olmadığı görülmektedir. Ancak Kur’an’da ölüm cezası verilen sadece bir suç (amden katil için) olduğu halde buna dahi tavsiyesi affetmektir. O halde bu durumda denebilir ki, ölüm cezası kaldırılmasa dahi sınırlandırılmıştır. Sonuçta hukuki ve ahlaki açıdan bu sorunun çözümlenmesinin çok zor olduğunu belirtmek yerinde olur.