Bulanık analitik hiyerarşi prosesi

Abstract

Günümüzde hayat şartlarının zorluğu, seçeneklerin çokluğu gibi birçok sebepten dolayı özellikle iş hayatında doğru kararlar verebilmek ve bu doğru kararlar ışığında başarılı olmak çok önemlidir. İnsanlar karar verme aşamasında genelde içgüdüsel hareket etmektedirler. Fakat bazen karşımıza o kadar kompleks durumlar çıkar ki karar verirken neyi nasıl karşılaştıracağımızı bilemeyiz. Bu gibi durumlarda işimizi kolaylaştırmak için durumu başlıklar halinde maddelendirip bu maddeleri de alt başlıklara indirgeyebilmek gerekir. İşte karar verme sürecinde bu işlemi yaptıktan sonra alt maddelere indirgediğimiz durumun bu alt maddelerini kendi aralarında daha sonra üst başlıklarını ve asıl hedefimiz kapsamında bu üst başlıkları kendi aralarında mukayese etmek daha kolaydır. Bu mukayeselerde 1970'lerde T.L. Saaty tarafından geliştirilen Analitik Hiyerarşi Prosesini kullanmak uygun olacaktır. Karar vericilerin değerlendirmelerinde kesin sayılardan ziyade belirsizliği bulanık sayılar ile ifade etme istekleri sonucu bulanık kavramlar katılarak AHP bulanık çerçeveye genişletilmiştir. Böylece karar verme aşamasında kişi ya da kurumların verecekleri önemli bir karar daha ayrıntılı analiz edilebilir. Bulanık Analitik Hiyeraşi Prosesi başlıklı bu çalışmada altı farklı yöntem ayrıntılı bir şekilde ele alınmıştır. Bu metotlar için öncelikle gerekli olan temel bulanıklık kavramı, bu kavram altında yapılan işlemler, kümeler ve özellikleri verilmiştir. Ayrıca incelenen bulanık analitik hiyerarşi metotlarının avantaj ve dezavantajları ile genel değerlendirilmesi yapılmıştır. Son olarak bu tezde, Enea ve Piazza'nın önerdiği iki yaklaşımdan birincisinin Java programlama dili ile yazdığımız programı bulunmaktadır.