7-11 Yaş arasındaki çocuklara yönelik yabancı dil olarak Türkçe dersi öğretim programı tasarımı önerisi

Abstract

Son yıllarda yaşanan toplumsal ve siyasal olayların sonucunda Çocuklar için Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi alanında çalışmalar yapmak bir zorunluluk hâline gelmiştir. Ülkemizde Türkçe öğrenen çocuk sayısının son on yılda olağanın üstünde bir seyirle artması, Çocuklar için Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi alanındaki mevcut öğretim programı ve öğretim kaynaklarının yetersiz kalmasına neden olmuştur. Bu çalışmanın amacı 7-11 yaş arasındaki çocuklara yönelik yabancı dil olarak Türkçe dersi (ÇYDT) öğretim programı tasarımı geliştirmektir. ÇYDT öğretim programı Avrupa Ortak Öneriler Çerçevesi programında belirlenen A1 ve A2 dil düzeylerindedir. Bu amaç doğrultusunda İstanbul ilinde bulunan okullarda Türkçe öğrenen 7-11 yaş arasındaki çocukların ihtiyaçlarının neler olduğu belirlendikten sonra bu ihtiyaçları karşılamaya yönelik ÇYDT dersinin hedefleri, içeriği, öğrenme-öğretme süreçleri ve ölçme-değerlendirme yöntemleri geliştirilmiştir. Durum çalışması deseninde nitel bir araştırma olan ihtiyaç analizi çalışmasında katılımcılar ölçüt örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Araştırmada çocuklara Türkçe öğreten on altı Türkçe öğretmeni, üç öğretim elemanı, üç öğrenci velisi ve üç sivil toplum kuruluşu (STK) temsilcisiyle görüşmeler yapılmıştır. Araştırmacı tarafından geliştirilen ve uzmanlar tarafından değerlendirilen yarı yapılandırılmış görüşme formlarıyla yapılan görüşmelerden elde edilen veriler, betimsel yöntemle analiz edilmiştir. Buna ek olarak, Çocuklar için Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi alanıyla ilgili etkin olarak kullanılan sosyal medya gruplarındaki paylaşımların içerik analizi yapılmıştır. Veri analizinin sonucunda elde edilen bulgular; iletişimsel becerilere odaklanarak çocuğun kendini günlük hayatta ifade etmesini kolaylaştırmayı amaçlayan, konuları çocuğun yakın çevresiyle ilişkilendiren, anlam odaklı ve çocuğu canlı tutan yöntem ve teknikleri kullanmaya teşvik eden ve ölçme-değerlendirme süreci açıkça ortaya koyulan bir öğretim programına ihtiyaç duyulduğunu göstermiştir.