Erken Cumhuriyet Döneminde Türk Tiyatrosu dergisinin İstanbul Şehir Tiyatrosu'nun kurumsallaşmasındaki rolü (1930-1950)

Abstract

Darülbedayi 1914’te kurulmuş, Cumhuriyet Dönemi'nde varlığını devam ettirmiştir. Kurum, Muhsin Ertuğrul’un 1927’de yönetime gelmesi ile yeniden yapılanma sürecine girmiş, 1931’de İstanbul Belediyesi’ne bağlanmış ve 1934’te de Şehir Tiyatrosu adını almıştır. Bu dönemde, modern Batı tiyatrosu topluma benimsetilmeye çalışılmış ancak birçok sorunla karşılaşılmıştır. Bu sorunların başında tiyatro okulu ve binası ihtiyacı, seyirci azlığı, eser ve yazar eksikliği gelmiştir. Sorunların çözümü için Darülbedayi’nin, kişilere bağlı kalmayan, sürekli bir kuruma dönüşmesi gerekliydi. Bunun için de herkesi bağlayan ortak ilkelerde uzlaşılması, ortak değerlerin üretilmesi ve paylaşılması gerektiği düşünülüyordu. Dergi, bu işleyişin sağlanmasında rol üstlenmiş, 1930 yılından başlayarak önce Darülbedayi, 1935’ten itibaren ise Türk Tiyatrosu adıyla yayımlanmıştır. Sav, derginin kurumsallaşmaya temel işlevler yerine getirerek bu sürece katkı sağladığıdır. Bunlar kurumsal işleyiş ve etkinlikler, tiyatro kültürü yayma, aydınları ortak zeminde buluşturma ve merkezi bürokrasi ile ilişkileri güçlendirme olarak dört kısımda ele alınmıştır. Tez bu perspektifle yazılmıştır.