Küresel kent bağlamında limanlar: Galataport örneği

Abstract

Çalışmanın temel amacı, küreselleşme ve neoliberal politikaların kent ve kent mekanı üzerinde ne türden etkiler yarattığını analiz etmektir. Küreselleşmenin ekonominin coğrafyasında yarattığı değişimin yakalanabildiği en iyi fotoğraf küresel kentlerdir. Kentler, küresel kent olma yolunda diğer kentlerle girdikleri rekabet, pazarlama ve sermaye çekme yarışında kent mekanını yenileme, iyileştirme ve dönüştürme projeleri ile sürekli olarak kendini yeniden üretmektedir. Söz konusu bu yeniden üretim, sermaye birikiminin ve bağlı olduğu sistemin tıkandığı noktalarda son derece işe yarayan bir mekanizma olarak devreye girer. Bu yeniden üretim sürecindeki en önemli araç ise kent içerisinde kullanılan neoliberal politikalar ve pratiklerdir. Çalışma, kent mekanının yeniden üretim sürecini, kent için önemli bir kamusal alan olan liman ve kıyı bölgelerinde gerçekleşen, yenileme, iyileştirme ve dönüştürme projeleri üzerinden takip etmektedir. Özellikle küreselleşme ile birlikte yaşanan sanayisizleşme süreci, üretim tesisleri, depolama ve taşımacılık için merkez olan limanları işlevsizleştirmiş ve limanların kent merkezinin dışına itilmesine neden olmuştur. Limanların boşalttığı bu alanlar kente sermaye çekecek yeni bölgeler haline gelmiştir. Söz gelimi, New York, Londra gibi hem uzun zamandır finansın ve ticaretin merkezi olan, hem de küresel kentin iyi birer temsilcisi olan kentler, eski üretim alanlarında ve kıyı bölgelerinde farklı dönemlerde önemli dönüşümler yaşamıştır. Anlatılan bu çerçeve içeresinde çalışma, Galataport projesini örnek olay olarak incelenmektedir.