Metal kaplama atıksularının fizikokimyasal arıtma yöntemleriyle arıtılması

Abstract

Bu çalışmada metal kaplama atıksularının membran distilasyonu ve basınç sürücülü membran prosesleriyle arıtılabilirliğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Dolap kapak kulplarının kaplandığı İstanbul Anadolu yakasında bulunan bir metal kaplama fabrikasından atıksular temin edilmiştir. Bu atıksularda bakır, nikel, KOİ, sülfat ve iletkenlik gibi kirleticilerin yüksek konsantrasyonlarda bulunduğu belirlenmiştir. Çalışmada fiziksel arıtma olarak membran distilasyonu (PTFE ve PVDF) ile nanofiltrasyon (NF90) ve ters osmoz ( XLE) membranları kullanılmıştır. Ayrıca, Na2SO3 kimyasalı (bakır için 1,1-1,3 Na2SO3/ mol-metal ve nikel için 1,3-1,5 Na2SO3/ mol-metal) ilavesi sonrası nanofiltrasyon ve ters osmoz membranları ile atıksuların fizikokimyasal arıtılabilirliği araştırılmıştır. Membran distilasyonu prosesi sonrasında KOİ giderim verimi %80'lere ulaşırken bakır, nikel, sülfat ve iletkenlik giderim verimleri ise atıksu özelliklerine bağlı olarak %95 ile %100 aralığında değişim göstermiştir. NF90 ve XLE membranı ile yapılan arıtımanın verimi Na2SO3 ilavesi sonrası kullanımlarından daha düşük olmuştur. Na2SO3+NF90 ve Na2SO3+XLE membranı ile iletkenlik, KOİ ve sülfat giderim verimleri ham atıksu özelliklerine bağlı olarak yaklaşık %80'lere ulaşırken en yüksek bakır giderim verimi %92'ye ve nikel giderim verimi ise %100'e ulaşmıştır. Sonuçta, en yüksek giderim verimleri membran distilasyonu prosesi ile sağlanmıştır. Bu sonuçlar, Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği'nde metal kaplama sektörü için ön görülen deşarj standartlarının sağlandığını ve membran distilsayonu prosesinin metal kaplama atıksularının arıtımı için kullanılabilirliği konusunda ümit verici olduğunu göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Metal kaplama atıksuyu, nikel, bakır, membran prosesler, membran distilasyonu