Tekirdağ'ın çevresel doğal radyoaktivitesinin tayini

Abstract

Bu çalışmada Tekirdağ ilinin çevresel doğal radyoaktivite konsantrasyonları belirlenmiştir. Bu amaçla Tekirdağ ilinin değişik noktalarından alman toprak ve su örneklerinin radyoaktif çekirdek konsantrasyonları, gama ışınlama doz hızlan ve ev içi radon konsantrasyonları tespit edilmiştir. Gama ışınlama doz hızlan Eberline Smart, taşınabilir bir sintilasyon detektörü kullanılarak gerçekleştirilmiş, il genelinde her 12 km' de bir, yerden 1 m yükseklikte, toplam 169 noktada gama dış ışınlama doz hızlan ölçülmüştür. Gama ölçümleri, Tekirdağ il merkezinde birçok noktada da yinelenerek hem ev içinde hem de ev dışında ışınlama doz hızlan belirlenmiştir. Tekirdağ il sınırlan içerisinde 40 farklı yerleşim alanında, yüzeyden 10 cm derinlikten alman toprak örneklerinin gama spektrometrik analizi HPGe detektörü kullanılarak yapılmıştır. 238U, Th doğal radyoaktif serilerinin bozunma ürünleri ile K ve Cs radyoizotoplarının radyoaktivite konsantrasyonları saptanmıştır. Tekirdağ ilinin belirlenen yörelerinden alman içme suyu örneklerinin toplam alfa ve beta aktiviteleri, Berthold, gaz-akışlı LB770- PC 10 orantılı sayıcı kullanılarak tespit edilmiştir. İçme sularında elde edilen toplam alfa ve beta aktivite değerleri, Kayı, Ulaş ve Çorlu dışında, Dünya Sağlık Örgütünün içme sulan için belirtmiş olduğu sınır değerlerin altında elde edilmiş, radyasyon güvenliği açısından içilebilir düzeyde bulunmuştur.. Tekirdağ ilinde ev içi radon konsantrasyonları, pasif CR-39 nükleer iz detektörleri kullanılarak tespit edilmiştir. Bu amaçla 84 eve, oturma ve yatak odalarına yerleştirilmek üzere toplam 110 adet detektör dağıtılmış ve 100 günlük bekleme süresi sonunda toplanarak yapılan değerlendirme sonucunda, ev içi ortalama radon konsantrasyonu 87±40 Bq/m3 olarak bulunmuştur. Ayrıca çalışmada elde edilen gama ışınlama doz hızlarından ve radon solunumundan kaynaklanan eşdeğer dozlar hesaplanmış ve sonuçlar radyasyon güvenliği açısından tartışılmıştır.