2003 sonrası Türkiye’deki yabancı işgücünün ekonomi üzerindeki etkileri

Abstract

Göç en genel tanımıyla; insanların ekonomik, siyasi, toplumsal nedenlerle, tek tek ya da gruplar halinde, geçici veya kalıcı olarak yer değiştirmesidir. Tarih boyunca çeşitli nedenlerle göç eden insanlar, son dönemlerde ulaşım ve iletişim olanaklarındaki gelişmelerin de etkisiyle göç hareketlerini hızlandırmışlardır. Nüfusun basit bir yer değiştirme hareketinden çok daha fazlasını ifade eden göç; hem göç alan hem de göç veren ülkeleri ekonomik, siyasi, toplumsal ve kültürel olarak değiştirme ve dönüştürme gücüne sahiptir. Türkiye Cumhuriyeti, kuruluşundan itibaren göç hareketlerinin içinde yer almıştır. İlk yıllarında daha çok göç veren ülke konumunda olan Türkiye son yıllarda göçmenlerin hedef ülkesi haline gelmiştir. 2011 yılından itibaren Suriye’den Türkiye’ye yapılan kitlesel göç ise bugüne kadar hedef ülkesi olunan göç hareketlerinin çok ötesindedir. Türkiye'nin bu kadar büyük bir göç dalgasından ekonomik, toplumsal ve siyasi olarak etkileneceği açıktır. Doğru politikaların uygulanamaması, göç yönetiminin kapsamlı olmaması, göçmenlerin toplumsal uyumunun sağlanamaması göçü bir kriz konusu haline getireceğinden; Türkiye hızlı bir şekilde göç konusunda kurumsal yapısını oluşturmuş ve politikalar üretmeye başlamıştır. Çeşitli bakanlıklar, AFAD, ILO Türkiye Ofisi başta olmak üzere göç ile ilgili projeler üretilmiş ve göçmenlerin toplumsal uyumunun sağlanması göç yönetimindeki temel amaçlardan biri olarak ele alınmıştır. Göç politikaları ve göç ile ilgili projelerin maliyetlerinin, toplumsal uyumun sağlanamamasının getireceği maliyetten daha yüksek olacağı açıktır. Bu tezin amacı, 2003 sonrası Türkiye’deki yabancı iş gücünün ekonomi üzerindeki etkilerini, Suriyeli göçmenlerden hareketle açıklamaya çalışabilmektir. Çalışmada, Türkiye'nin göç ile ilgili ürettiği politikalar ve göç yönetimi için oluşturulan kurumsal yapılar ortaya koyulduktan sonra özellikle Suriyeli göçmenlerin istihdam, fiyatlar genel düzeyi, dış ticaret, kayıt dışı ekonomi üzerindeki etkileri ile göçmen girişimciliği ve çocuk ve kadın göçmen emeği ele alınmıştır