İşletmelerde dış kaynak kullanımı ve uygulamaya yönelik bir araştırma

Abstract

Küresel bir yapıya dönüşen rekabet, kar marjlarının azalması, bilgi teknolojilerinde yaşanan gelişim ve çok hızlı değişen piyasa koşulları, işletmeleri yeni stratejiler geliştirmeye zorlamaktadır. Bu stratejilerden en önemli ve yaygın kullanılanlarından biri olan dış kaynak kullanımı konusunda, ülkemizde faaliyet gösteren işletmelerin politikalarını, yönelme sebepleri ve tedarikçi seçim kriterleri boyutunda, uygulama sonrası elde edilen sonuçları ise beklentilerin ne düzeyde karşılandığı, kazanılan avantajlar ve ortaya çıkan problemler açısından değerlendirmek, araştırmanın amacını oluşturmaktadır. Tanımlayıcı bilgiler, yönelme sebepleri, tedarikçi seçimi ve uygulama sonuçları başlıklarından oluşan anket formu kullanılarak İstanbul Sanayi Odası tarafından açıklanan Türkiye'nin 500 büyük sanayi kuruluşu raporunun ilk yarısında bulunan firmalarda araştırma yapılmıştır. Otomotiv, beyaz eşya, elektronik ve elektrik sektöründe faaliyet gösteren firmalar hedef alınmış ve işletmelerin üretim, üretim mühendisliği, arge, satın alma ve kalite bölümlerinden mühendislerin ankete katılımı sağlanmıştır. Türkiye'de dış kaynak kullanımı uygulamalarına, anket çalışması kapsamına alınan işletmeler bazında bakıldığında, başlıca yönelme sebeplerinin temel yeteneklere odaklanmak ve maliyetleri düşürmek olduğu görülmektedir. Tedarikçi seçimi konusundaki değerlendirmede, teknik kabiliyet ve hizmet kalitesi faktörlerine maliyetlerden daha fazla önem verildiği belirlenmiştir. Tedarikçi firmaların yeterlilik düzeylerinin istenilen seviyede olmamasına rağmen, dış kaynak kullanımı ile, tedarikçilerin işletmeye oldukça önemli katkılar sağladığı, buna karşılık, bazı işlerin kontrolünün kaybedildiği ve dış kaynak bağımlılığının arttığı tespit edilmiştir.