Öğretmen adaylarının 5 faktör kişilik kuramına göre kişilik özelliklerinin belirlenmesi ve bazı değişkenlere göre incelenmesi

Abstract

Bu araştırmanın amacı, öğretmen adaylarının Beş Faktör Kişilik özelliklerini belirlemek ve bu özelliklerin cinsiyet, yaş, bölüm, sınıf düzeyi, bölümü tercih etme sırası ve yaşanılan şehir değişkenleri ile olan ilişkisinin incelenmesidir. Araştırmanın çalışma grubunu 2015-2016 eğitim yılında Yıldız Teknik Üniversitesi ve Marmara Üniversitesi Eğitim Fakültelerinde okumakta olan toplam 1.157 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmada nicel araştırma deseninden betimsel nitelikte tarama modeli, veri toplama aracı olarak ise Beş Faktör Kişilik kuramı doğrultusunda Bacanlı ve Diğerleri (2009) tarafından geliştirilmiş “Sıfatlara Dayalı Kişilik Testi” kullanılmıştır. Cinsiyet, yaş ve yaşanılan şehir değişkenlerinin Beş Faktör Kişilik Özellikleri ile ilişkili olup olmadığı bağımsız t-testiyle; bölüm, sınıf ve bölüm tercih sırası bağımsız değişkenlerinin kişilik puanlarına etkisi ise tek yönlü ANOVA, Tamhane’s T ve Tukey testleri ile incelenmiş, söz konusu analizler için SPSS 17 uygulamasından faydalanılmıştır. Araştırma sonucuna göre kadınların erkeklere nazaran daha yüksek düzeyde nevrotik özellik sergilediği, yaşı yüksek olan öğretmen adaylarının, yaşı küçük olanlara kıyasla duygusal açıdan daha dengeli, daha sorumlu ve daha uyumlu oldukları, İstanbul’da yaşadığını ifade eden katılımcıların, İstanbul dışında yaşayanlara nazaran daha uyumlu ve daha sorumlu oldukları, bölüm ve sınıf değişkenlerinin Beş Faktör Kişilik Özellikleri üzerinde anlamlı etkisinin olduğu belirlenmiştir.