Selefilik ve Suriye İç Savaşı'nda Selefi örgütler arasındaki çatışmalar

Abstract

Suriye Krizi, ilk etapta barışçıl gösterilerle başlamasına rağmen, rejimin bu gösterilere sert askeri müdahalelerle karşılık vermesiyle birlikte hızla silahlı bir iç çatışmaya dönüşmüştür. 2011 yılının yaz aylarından itibaren ana eksenlerini Özgür Suriye Ordusu’nun oluşturduğu birçok silahlı muhalif grup kurulmuştur. Temel amacı Esad rejimini devirerek anayasal-demokratik bir Suriye inşa etmek olan bu grupların şeriat temelli bir İslam Devleti kurmak gibi bir amaçları yoktu. Bu gruplar, iyi örgütlenmiş askeri ve siyasi bir bütünlükten yoksun oldukları için başarısız oldular ve parçalandılar. Özellikle 2013 yılından itibaren, bu grupların yarattığı boşluğu Selefi gruplar hızla doldurarak iç savaşta etkin birer aktör haline geldiler. Başlıcalarını, El Kaide, El Nusra/ŞFC/HTŞ, Irak ve Şam İslam Devleti (IŞİD) ve Ahrarü’ş-Şam’ın oluşturduğu bu gruplar dinî-ideolojik tartışmalar, stratejik farklılıklar, dış aktörlerle ilişkiler, yönetim ve egemenlik problemleri gibi sebeplerden ötürü birbirleriyle çatışmışlardır. Bu çalışmada, Selefi gruplar arasındaki bu çatışmaların sebepleri derinlemesine analiz edilecektir. Bu çatışmaların, dini ideolojik meseleler ve çıkar çatışmaları olmak üzere temelde iki farklı boyutunun bulunduğu savunulmaktadır. Çatışmaların çıkarlarla ilgili boyutu ele aldığımız örgütlerin kendi varlıklarını güçlü bir şekilde sürdürme çabalarından kaynaklanıyorken; dini-ideolojik boyutu ise bu örgütlerin birbirlerinin dini ve siyasi meşruiyetini yok etme amaçlarıyla ilgilidir. Bu çalışmada her iki boyut da, söz konusu örgütlere ait internet üzerinden erişilebilir kaynaklardan, basılı yayınlardan ve bu gruplar arasındaki gelişmeleri yakından takip eden diğer bağımsız kaynaklardan geniş bir şekilde yararlanılmak suretiyle incelenmiştir