Solo caz gitardaki akor melodi yaklaşımının fusion ve sonrası rock stilinde elektrik gitar icraları üzerine yansımaları

Abstract

1920’lerde gitarist Eddie Lang’in eşliksiz akorsal solo icrası, gitarın yaygınlaşmasıyla birlikte banjo müzisyenlerinin gitara doğru eğilim göstermesine ve plectrum guitar (pena gitar) isimli bir stilin ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Plectrum guitar (pena gitar), özellikle stil dahilinde gerçekleşen solo icralarla akor melodi yaklaşımının temeli niteliğindedir. Stil, 1940’larda cereyan eden bebop dönemiyle birlikte bir sonraki aşama olan akor melodi yaklaşımına dönüşmüştür. Akor melodi yaklaşımı, armoni ve melodinin tek gitarda aynı anda çalındığı bir yaklaşımdır. Yaklaşım dahilinde kullanılan araçların, rock’taki solo elektrik gitar icralarındaki görünürlüğü bu çalışmanın çıkış noktasını oluşturmuştur. Bu kapsamda rock’ın daha fazla gitar odaklı bir formu olan enstrümantal rock göz önünde bulundurulmuştur. Araştırmada akor melodi düzenlemeleri ve 1969’dan günümüze kadar olan rock’taki solo elektrik gitar icraları incelenmiştir. İncelemeler transkripsiyonlar üzerinden yapılmış olup, akor melodi yaklaşımında kullanılan araçların, rock’taki solo elektrik gitar icralarıyla adaptasyonu üzerine çalışılmıştır. Yapılan incelemede akor melodi pratiklerinde akorların, çift basışların (dyad/double stop) ve bas hatlarının en temel üç araç olduğu görülmektedir. Rock’taki icralarda akorların ve çift basışların diyatonik ve diyatonik dışı (non-diatonic) olarak kullanıldığı ve bas hatlarının ise genellikle akorların kök seslerinden oluştuğu görülmektedir. Aynı zamanda bas hattı pedal ses ya da bir bas efekti olarak da kullanılmıştır. Bazı icralarda ise yalnızca akorun kök sesi tutularak melodinin seslendirildiği de görülmektedir. Zaman içinde rock, müzikal olarak her ne kadar değişse de akor melodideki araçlar daima kullanılmaya devam etmiştir.