Örgüt kültürü, örgütsel öğrenme, yönetim inovasyonu ve yeni ürün geliştirme performansı ilişkisi

Abstract

Kültür, insan bilincinin en derinlerindeki değer, inanç ve düşünce biçimleri olarak ifade edilen, insanın çevreyle girdiği etkileşimde ona yön veren ve girdi sağlayan geniş kapsamlı öngörüler şeklinde tezahür etmektedir. Kültürün örgütsel seviyedeki yapılanması da örgütün her türlü davranışını etkileyen, ona yön veren inanç, değer ve ideolojik düşünce şemalarını içine alan örgüt kültürünü oluşturur. Örgütün sahip olduğu kültür, yönetim literatüründe kaynak tabanlı anlayış kapsamında çevrenin dinamik doğasına uyum sağlamak ve rekabet avantajı kazanmak için sürekli öğrenen, bu örgütsel öğrenme eylemi sonucunda inovasyonu gerçekleştirerek, yeni ürün geliştirme performasını arttırmayı hedefleyen örgütler için oldukça önemli stratejik bir araç olarak görülmektedir. Bununla birlikte etkili bir öğrenmenin ancak güçlü bir öğrenme yönelimli kültüre ve yenilikçi yönetim anlayışına sahip örgütlerde gerçekleşmesi, kültürün örgütler için önemini ortaya çıkarmaktadır. Bu bağlamda, bu araştırmada örgütsel öğrenme, yönetim inovasyonu ve yeni ürün geliştirme performansı ilişkisi irdelenerek, örgütün örgütsel öğrenme faaliyetine, yönetim inovasyonuna ve yeni ürün geliştirme performansına temel teşkil eden örgüt kültürü türlerinin rekabetçi model analizi ve moderatör etkisi ele alınmaktadır. Araştırma, belirli bir kültüre sahip, yeni ürün geliştirmeyi hedefleyen 234 işletme örgütünden anket yöntemi ile toplanan verilerin istatistikî analizine dayanmaktadır. Araştırmanın varsayılan hipotezleri Yapısal Eşitlik Modellemesi ile test edilmiştir. Araştırmanın bulgularına göre; a) örgütsel öğrenmenin yönetim inovasyonu ve yeni ürün geliştirme performansı ile pozitif ilişkili olduğu, b) örgütsel öğrenme ile yeni ürün geliştirme ilişkisinde yönetim inovasyonunun aracı etkiye sahip olduğu, c) örgütsel öğrenme, yönetim inovasyonu ve yeni ürün geliştirme performansı ilişkisinin örgüt kültürü türüne göre değişiklik gösterdiği, d) pazar ve adokrasi kültürünün klan ve hiyerarşi kültürüne göre örgütsel öğrenme, yönetim inovasyonu ve yeni ürün geliştirme performansı ilişkisinde daha fazla destekleyici etkiye sahip olduğu görülmüştür.