EFQM mükemmellik modelinin insan kaynakları performans sonuçları üzerine etkisi ve bir uygulama

Abstract

Deming'le adını duyuran toplam kalite yaklaşımı ile beraber öne çıkan personel yönetimi günümüzde gelişerek yerini insan kaynakları yönetimine bırakmıştır. İnsan kaynakları yönetimi gelişimini özellikle son elli yılda hızla sürdürmüştür. Firmalarda oluşan insan kaynağı üzerine yoğunlaşmış departmanlar hemen hemen her firmada yerini almış durumdadır. Fakat, insan kaynakları yönetimi yaygınlaşsa da görmüş olduğu fonksiyonların performansını değerlendirmek pek mümkün olmamaktaydı. Deming'le ilk kez ortaya çıkan kalite modelleri öz değerleme yaparak firmalara birtakım somut veriler sağlamaktaydı. Daha sonra çıkan Malcolm Baldrige Modeli ve EFQM Mükemmellik Modeli Deming'in bu modelini geliştirmişlerdir. Bu yaklaşımlar ayrıca toplam kalite uygulamalarının firmalara uygulanabilmesi için iyi birer ortam oluşturmaktadır. EFQM Mükemmellik Modeli ülkemizde en yaygın olarak kullanılan modeldir. KALDER'in de gelişmesine katkı bulunduğu model Türkiye'deki işletmeler için performanslarını yukarı çekebilmeleri adına bir fırsat sunmaktadır. EFQM modeli sayesinde işletmelerle ilgili somut verilere ulaşılabilmektedir. Aynı zamanda bu bilgiler modelin yaygın olmasından dolayı kıyaslanabilir niteliktedir. Bu çalışmada X firmasında insan kaynakları yönetiminde modelin uygulanması ile insan kaynakları yönetimi performansında ne gibi değişikliler olduğu üzerinde durulmuştur. Özellikle firma seçiminde Ulusal Kalite ödülünü almış olması dolayısıyla X firması seçilmiştir. Modelden önceki durumla model uygulanıp ödül aldıktan sonraki durum kıyas edilmiştir. EFQM Modelini kullanan firmanın performansına etki eden uygulama pratikleri belirlenmeye çalışılmıştır. Yapılan tespitler sonucu uygulamalar ile sonuçlar arasındaki bağlar ve başarısız olunan kısımlarda başarısızlığın nedenleri ortaya konulmaya çalışılmştır.