Kaotik zaman serilerinin yapay sinir ağlarıyla kestirimi: Deprem verisi durumu

Abstract

Bu çalışmanın amacı, gelişen kaos analizi ve yapay zekâ yöntemleri sonucu kaotik zamanserilerinin ne oranda kestirilebileceğini belirlemektir. Sağlıklı kayıtların yapılmaya başlandığı1971 yılından başlayarak 1971-2005 arasında Marmara Denizi ve çevresinde gerçekleşmişdepremlerin büyüklükleri zaman serilerini oluşturmak için kullanılmıştır. Kaosundeterminizm içeren, zamanla değişen, doğrusal olmayan, karmaşık fakat belirli bir düzenegöre hareket eden yapısı nedeniyle, çalışmada, bu özelliklere sahip olduğu düşünülen depremverisinin kullanılması uygun görülmüştür. Bunun yanında yüzyıllardır kestirilmeye çalışılandepremlerin yarattığı can ve mal kayıpları bu tür çalışmaların yapılmasını anlamlı ve gereklikılmaktadır.Bu amacı gerçekleştirmede klâsik işaret işleme yöntemleri, Kaos Teorisi sonrasında ortayaçıkan analiz yöntemleri ve yapay sinir ağları ile analiz ve kestirim için çeşitli programlarkullanılmıştır.Yeteri kadar uzun, minimum anomali içeren, kaotik zaman serilerinin kestiriminde kaydadeğer başarı oranları elde edilmiştir. Kısa vadeli kestirimde uzun vadeli kestirimden daha iyisonuçlar alınmıştır. Ancak genel eğilimin kestirilmesindeki başarı, büyük depremlerinkestirilmesindeki başarıya yansımamıştır.Anahtar kelimeler: Kaotik Zaman Serilerinin Kestirimi, Deprem Kestirimi, Kaos Teorisi,Yapay Sinir Ağları, Zaman Serisi Analizi.