İlköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin epistemolojik inançlarının demografik özeliklerine ve bilgi teknolojilerini kullanma durumlarına göre incelenmesi

Abstract

Bilgi çagındaki gelismeler okullarımızdaki egitimi sorgulayıp gözden geçirmemize,bir yandan da bilgiye ve ögrenmeye iliskin algılamalarımızı ve inançlarımızı dayeniden ele almamıza yol açmıstır. Bilgiyi degismez ve mutlak olarak mı yoksa tamtersi devingen ve gelisen bir yapıda mı algıladıgımız, ögrenmeyi de edinipdepoladıgımız bilgiler bütünü mü yoksa bir durum ve sorunla baglantılı olarak eldeedilen bilgiyi anlamlandırma ve anlamı yapılandırma olarak mı gördügümüzönemlidir. Bu baglamda ögretmenlerin inançları, egitim ve ögretimde istenilen yöndekazanımlar elde etmek üzere neyi, neden ve nasıl yapacaklarına yön verecek,dolayısıyla da teknolojiyi ne amaçla ve nasıl kullanacaklarında etkili olacaktır. Buarastırma ilkögretim okullarında görev yapan ögretmenlerin epistemolojikinançlarına odaklanmaktadır. Ögretmenlerin epistemolojik inançlarını belirlemek vebu inançların cinsiyet, kıdem, brans, egitim durumu gibi demografik degiskenlere veteknoloji kullanım özelliklerine göre farklılık gösterip göstermedigini saptamakamacıyla yürütülen arastırma kapsamında 608 ilkögretim ögretmenine ulasılmıstır.Arastırma denekleri stanbul'un Bakırköy ve Bahçelievler semtlerindeki 41 özel vedevlet okulunda görev yapan ögretmenler arasından tesadüfi olarak ve gönüllülükesasına göre belirlenmislerdir. Arastırma verileri Schommer'in Epistemolojik nançÖlçegi ve kisisel bilgilerin soruldugu bir form yardımı ile toplanmıstır. Epistemolojiknanç Ölçeginin faktör analizi, 63 maddelik ölçegin 25 maddesini dısta bırakarak 38maddelik üç boyutlu bir yapı ortaya çıkarmıs ve bu boyutlar "Bilginin KaynagıUzmandır ve Ögrenme Yetenek işidir", "Ögrenme Çabaya Baglı Degildir" ve "Bilgi Tek ve Kesindir" seklinde adlandırılmıslardır. Ögretmenler, bireylerin bilgiyiolusturabileceklerine, ögrenme yeteneklerinin gelisebilecegine, ögrenmenin çaba ilegerçeklesecegine inanırken, bilginin kesin ve mutlak olduguna da inanmaktadırlar.Farklı degiskenler açısından bakıldıgında ise üniversite ögrenimi almısögretmenlerin, üniversite mezunu olmayan ögretmenlerden, 1-10 yıl deneyime sahipögretmenlerin, 26 yıl ve üzeri deneyime sahip ögretmenlerden daha sofistikeinançlara sahip oldukları görülmüstür. Teknoloji kullanımı açısından ise internetkullanıcısı olan ögretmenlerin internet kullanıcısı olmayan ögretmenlerden dahasofistike epistemolojik inançlar tasıdıkları, derste bilgisayar kullanan ögretmenlerinise çabanın sonuç getirecegine daha çok inandıkları saptanmıstır.Anahtar Kelimeler: Epistemolojik nançlar, Bilgiye ve ögrenmeye iliskin inançlar,Ögretmenlerin bilgi teknolojileri kullanımı.