İşletmelerde etik uygulamalar ile çalışan motivasyonu arasındaki ilişkiye yönelik bir araştırma

Abstract

Çalışan motivasyonu işletmelerin başarısı için en önemli unsurlardan biridir. Ancak yüksek motivasyonla, çalışanlar en fazla çabayı gösterecek ve bu da işletmelerin gelişimine imkan verecektir. Çalışan motivasyonunu etkileyen birçok unsur bulunmaktadır. Bu unsurların bir kısmı maddi, bir kısmı ise, manevi boyuta sahiptir. Yapılan birçok araştırmada motivasyona etkisi olan faktörler incelenmiştir. İncelenen, ücret düzeyi, terfi imkanları, yönetim tarzı vb. birçok unsurun etik açıdan sorun yaratma potansiyeli bulunmaktadır. Çalışanların, işletmelerindeki uygulamaları etik açıdan nasıl algıladığı konusunun motivasyon düzeyleri ile olan ilişkisinin ortaya konulabilmesi, işletmeleri, uygulamalarının etik açıdan nasıl görüldüğüne de dikkat etmesine neden olacaktır. Bunun için öncelikle, çalışanları motive eden unsurlar iyi bilinmelidir. Ayrıca hem genel, hem de -konu özelinde- iş etiği ile ilgili kavramların bilinmesi, hem işletmelerin hem de çalışanların, sorun yaratabilecek etik çelişkilere düşmemesini sağlayacaktır. Bu çalışmada motivasyon ve etik ile ilgili kavramlar ortaya konmuş ve işletmelerdeki etik uygulamaları ile çalışan motivasyonu arasındaki ilişkinin analiz edilmesi için bir uygulama gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında bankacılık sektörü ele alınmış ve 3 özel banka incelenmiştir. Çalışanların etik algıları ile motivasyonları arasındaki ilişkiye yönelik yapılan analizlerde, işletme uygulamalarının biri dışında (sosyal sorumluluk uygulamaları), tümüne ilişkin pozitif bir ilişki bulunmuştur. Buradan hareketle, çalışanların işletmelerinden, uygulamalarında etik olmalarını beklediği düşünülebilir. Yani, sadece ne yapıldığı değil, nasıl yapıldığı da önemlidir. Ayrıca, bankacılık gibi, özel kanunu olan ve doğası gereği çok fazla etik sorunla karşılaşma potansiyeli olan bir sektör dışındaki diğer sektörlerde de bu ilişkinin incelenmesi ve bankacılık sektöründeki bu uygulama ile benzer sonuçlara ulaşılıp ulaşılmayacağı konusu araştırmaya değerdir.