İstanbul metropolitan alan içerisindeki mevcut ulaşım sistemi üzerine bir araştırma

Abstract

İstanbul ili toplam 5512 km2'lik alanı ile, Türkiye toplam alanının yaklaşık %9,7'sini kaplamaktadır. İstanbul nüfus büyüklüğü açısından ise Türkiye'nin en büyük ili olma özelliğine sahiptir. 1990 Genel Nüfus sayımına göre 7,3 milyon olan İstanbul nüfusu, Türkiye toplam nüfusunun yaklaşık %13'ünü oluşturmaktadır. İstanbul nüfusunun Türkiye nüfusundan aldığı pay 1950'de %5,6 iken 1990'lara gelindiğinde % 1 3 ' lere yükselmiştir. Boğaz ve Haliç'i içinde barındıran İstanbul bu özelliği ile de diğer metropollerden ayrılmaktadır. İstanbul Boğazı, Karadeniz'i Marmara Denizi ile birleştirirken, Asya Kıtası ile Avrupa Kıtasını birbirinden ayırmakta ve İstanbul Kentini de ikiye bölmektedir. Batı yakası nüfusunun %64,8 olan nüfusuna karşılık Bati yakasındaki istihdamın yaklaşık %75Terde olmasından dolayı Boğaz geçişlerinde bir yoğunluk yaşanmasına neden olmaktadır. Bu yoğunlukları hafifletmek için yapılan her iki Boğaz Köprüleri ve bağlantı yollan da zirve saatlerdeki yoğunluğu azaltmaya yetmemektedir. Ülkemizdeki toplam taşıt sayısının %24'ü (1242000), özel otoların ise %28'inin (914000) İstanbul'da bulunması, problemin önemini sayısal olarak desteklemektedir. Ulaşım ve trafik sorunları, trafik kazaları, hava kirliliği, enerji ve işgücü kaybı gibi problemleri de beraberinde getirmektedir. Bu çalışmada aşağıdaki aşamalar dahilinde tamamlanmıştır: Bölüm I'de Metropoliten Alanın tanıtımı yapılmış, Bölüm II' de ulaşım sistemleri, Bölüm III' de ulaşım odakları ve Bölüm IV de ulaşım yatırımlarına yer verilmiştir. Bölüm V'de ulaşım sorunları belirlenmeye çalışılmış, Bölüm VI' da değerlendirme yapılarak çözüm önerileri sunulmaya çalışılmıştır.