Entegre raporlama uygulamalarının çoklu sermaye öğeleri ve kılavuz ilkeler çerçevesinde analiz

Abstract

Araştırmanın amacı Uluslararası Entegre Raporlama Çerçevesinin çoklu sermaye ögeleri ve kılavuz ilkeleri çerçevesinde entegre raporlama uygulamalarının yıllar itibariyle nasıl ve ne yönde geliştiğini ortaya koymaktır. Bu amaçla payları Güney Afrika Johannesburg Borsasında (JSE) işlem gören altı bankanın 2013-2018 yılları arasındaki beş yıllık dönemde yayınladıkları toplam 30 adet entegre rapor içerik analizi yöntemi kullanılarak analiz edilmiş ve belirlenen 57 kriter ile entegre raporlama skorları hesaplanmıştır. Entegre raporlama skoru iki bileşenden oluşmaktadır. Birincisi, entegre raporlama çerçevesinde tanımlanan her bir sermaye ögesi için belirlenen kriterlere ilişkin açıklama yapılıp yapılmadığı ikincisi ise her bir sermaye ögesi çerçevesinde yapılan açıklamaların kılavuz ilkelere uyumlu olup olmadığıdır. Böylelikle her bir banka ve her bir sermaye ögesi için ayrı ayrı açıklama skorları ile kılavuz ilkelere uyum skorları ve toplamda entegre raporlama skorları hesaplanmıştır. Bulgulara göre toplam entegre raporlama skorları yıllar itibariyle somut bir oranda artış gösterirken, bu artışta kılavuz ilkelere uyum skoru sermaye ögeleri açıklama skorundan daha fazla pay almıştır. Bununla birlikte bankaların entegre raporlama skorları, kullanılan kriterlerin sadece yarısının sağlandığını, gerek sermaye ögelerine ilişkin açıklamalarda gerekse kılavuz ilkelere uyum konusunda alınması gereken daha çok yol olduğunu göstermiştir. Geleneksel kurumsal raporlamada finansal sermayeye ilişkin açıklamalar öne çıkmakta, diğer sermaye türlerine ilişkin açıklamalar ise yıllık raporlarda ya da kurumsal sürdürülebilirlik, kurumsal sosyal sorumluluk, kurumsal yönetim raporları gibi diğer kurumsal raporlama türlerinde az miktarda ve dağınık bir şekilde yer almaktadır. Entegre raporlama ise çoklu sermaye ögeleri ile ilgili açıklamaları bütünsel bir yaklaşımla bir arada ve belirli ilkeler çerçevesinde ele almaktadır ve son yıllarda gün geçtikçe genişleyen bir kullanım alanına ulaşmıştır. Bu sebeple, araştırmanın, çoklu sermaye ögelerinin raporlanmasında entegre raporlama uygulamalarının performansına ilişkin bir fikir vermesi ve bu alanda yapılacak çalışmalara temel oluşturması beklenmektedir.