Özel eğitim uygulama merkezi (okulu) hayat bilgisi I ders kitabının görsel iletişim tasarımı açısından incelenmesi

Abstract

Bu araştırma, öğrenme güçlüğü olan öğrenciler için ders kitaplarının nasıl tasarlanması gerektiği sorusuna cevap aramak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında Milli Eğitim Bakanlığı’nın 2017 tarihine yayınladığı Özel Eğitim Uygulama Merkezi (Okulu), Hayat Bilgisi 1 ders kitabı incelenmiştir. Kitap, en yaygın kullanılan eğitim araçlarından biridir. Türkiye’de, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yayınlanan ders kitapları, temel eğitim aracı olarak kullanılmaktadır. Ders kitabının eğitim aracı olması durumu, özel eğitim öğrencileri için de geçerlidir. Günümüzde Milli Eğitim Bakanlığı özel eğitime ihtiyaç duyan farklı gereksinim türlerinden öğrenciler için ders kitabı yayınlamaktadır. Bu kitaplar, farklı okullar ve gereksinim düzeyleri özelinde hazırlanmaktadır. Çalışmada, özel eğitim öğrencilerinden zihinsel yetersizliği olanlar için kitap tasarımının nasıl olması gerektiğine dair bakış açıları ortaya koymak amaçlanırken seçilen mevcut ders kitabının tasarımı, görsel öğeleri, tasarımın hedef kitleye uygunluğu gibi özellikleri incelenmiştir. Bu kapsamda özel eğitim okullarında görev yapan öğretmenlerle görüşülmüş, öğretmenlerin mevcut ders kitabı hakkında deneyimlerine dair bilgi toplanmıştır. Elde edilen veriler ışığında mevcut ders kitabında tespit edilen sorunlar göz önünde bulundurularak yeni bir tasarım önerisi ortaya konmuştur. Daha sonra grafik tasarım alanından uzmanlardan görüş alınarak bu tasarım geliştirilmiştir. Hayat Bilgisi I ders kitabına ilişkin öneri amaçlı bu çalışmada yazılar, görseller, boşluklar ve renk gibi unsurlar öğrencilerin ilgi ve algısına hitap edecek şekilde yapılandırılmaya çalışılmıştır.