Konjonktürel dalgalanma modelleri bağlamında Yeni Monetarist yaklaşımın MS-VAR modeli ile analizi

Abstract

Ekonomik krizlerin gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeleri olumsuz olarak etkilemesi, krizlerin ülkeler arasında yayılım göstermesi nedeniyle ekonomik konjonktürün hangi rejimde olduğunun tahmin edilmesi önem kazanmıştır. Bu çalışma, konjonktürel dalgaların tespitine yönelik literatürü, Yeni Monetarist likidite kavramlarını eklemlendirerek geliştirmeyi amaçlamaktadır. Finansal koşullar endeksi (NFCI), sanayi üretim endeksi, işsizlik oranı ve tüketici fiyat endeksi aracılığı ile iki farklı model analiz edilmiştir. Bu anlamda, ABD ve Türkiye için Yeni Monetarist okul çerçevesinde finansal piyasa likiditesi ve makroekonomik değişkenler arasında tutarlı bir ilişkinin varlığı irdelenmiştir. Bulgular yukarıda bahsedilen değişkenler arasındaki ilişkinin açıklanmasında doğrusal olmayan yöntemlerin daha başarılı olduğunu işaret ettiğinden Markov rejim değişimi yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre ABD ekonomisi MSIAH(2)-VAR(9), Türkiye ekonomisi ise MSIAH(3)-VAR(9) modeli ile karakterize edilmektedir. Modeller dikkate alındığında, finansal piyasa likiditesinin makroekonomik değişkenler üzerinde etkili olabildiği gözlemlenmektedir. NFCI ile sanayi üretim endeksi verilerinin kriz dönemlerindeki korelasyonunun yüksek olduğu göz çarpmaktadır. Bu anlamda kriz dönemlerinde Keynesyen ekoldeki “parasal etkinsizlik” tezinin tersine, piyasada geniş anlamda bir parasal gevşemenin sağlanmasının firma iflaslarının önüne geçilmesini sağlayacağı ve firmaları üretime teşvik edeceği tahmin edilmektedir.