AA5754 alüminyum alaşımlarının ikiz merdaneli sürekli döküm yöntemi ile üretilmesi ve termomekanik proses parametrelerinin etkilerinin araştırılması

Abstract

AA5754 alüminyum alaşımı malzemeler yüksek korozyon direnci nedeniyle gemi inşaat sektöründe, Avrupa ülkelerinin daha çok denize yakın lokasyonlarda inşaat sektöründe izolasyon malzemesi olarak, otomotiv sektöründe çeliğe göre özgül ağırlığının daha düşük olması nedeniyle şase, aks ve iç panel uygulamalarında kullanım alanı bulmaktadır. AA5754 alaşımlı levhalar DC döküm ve sıcak haddeleme metoduna göre üretilmektedir. DC döküm ve sıcak haddeleme ile üretilen ürünler yüksek çevrim ve enerji maliyeti sebebiyle yüksek maliyetli olmaktadır. Bu çalışmada, proses maliyetinde düşüş sağlayarak ticari amaçlara kullanılabilecek düşük maliyetli ve malzeme kalitesi açısından uygun AA5754 alüminyum alaşımlı levhaların amacıyla çift merdaneli sürekli döküm yöntemi, soğuk haddeleme ve tavlama ile kombine edilmiş termomekanik prosesleri kullanılarak üretilmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmada çift merdaneli döküm yöntemiyle 7,00 mm kalınlığında üretilmiş AA5754 alaşımlı malzemeler soğuk haddeleme ve tavlama aşamaları ile 2,00 mm ve 0,70 mm kalınlığında nihai ürün haline getirilmesi amaçlanmıştır. Döküm sonrasında tav görmeden 2,00 mm kalınlığına haddeleme denemesinin yapıldığı (2. Proses) laboratuvar çalışması ile ve endüstriyel metotla homojen tavlı prosesle 0,70 mm kalınlığına haddeleme (5. Proses) denemesinin, malzemelerin aşırı pekleşme göstermesi sonucunda ticari açıdan uygun sonuçlar vermeyeceği kanısına varılmıştır. Homojenleştirme tavı ve yeniden kristalleşme tavı ile gerçekleştirilen niahi 2,00mm kalınlığındaki 3 farklı termomekanik proses denemesinde (1., 3., 4. Prosesler) ticari açıdan kullanılabilir özellikte ürünler elde edilmiş, nihai kondisyonlar için prosesler belirlenmiştir. Homojenleştirme tavının azot veya argon gibi koruyucu bir atmosferde yapılması gerektiği, aksi takdirde yüksek Mg içeren yapının yüzeyinde oksitlenmeye bağlı olarak kararmalar oluştuğu tespit edilmiştir.