Liderliğin firma performansına etkisinde girişimcilik eğiliminin aracı rolü ve ulusal kültürün düzenleyici etkisi teknopark firmaları üzerine bir araştırma

Abstract

Yüksek rekabet ve çevresel belirsizliklerin giderek arttığı günümüzde işletmeler hayatta kalabilmek için kaçınılmaz olan girişimciliğin farkına varmak zorundadırlar. Bu çevresel koşullar altında yaygın liderlik anlayışı her zamankinden daha fazla önem kazanmıştır. Bu çalışma ile de yerli ve milli teknoloji üretiminde büyük bir önemi olan teknopark firmalarında farklı kültürel bağlamlarda değerlendirilen dönüşümcü ve paternalist liderlik tarzlarının, girişimcilik eğilimi, firma performansı ve ulusal kültür değişkenleriyle olan ilişkilerini incelemek amaçlanmıştır. Liderlik davranışı ve teknopark firmalarının girişimcilik eğilimi soyut kaynak ve yetenekler olarak ele alınmış ve kaynak tabanlı yaklaşım çerçevesinde değerlendirilerek bir araştırma modeli oluşturulmuştur. Araştırmanın evrenini Türkiye genelinde teknoparklarda faaliyette bulunan küçük, orta ve büyük işletmelerden oluşan 5778 firma oluşturmaktadır. Bu kapsamda 380 teknopark firması basit tesadüfi örneklem yöntemiyle belirlenmiştir. Kesitsel bir çalışma olan bu araştırmada veriler firma yöneticilerinden anket yoluyla toplanmıştır. Elde edilen veriler SmartPLS programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonuçları, dönüşümcü liderliğin hem firma performansı hem de girişimcilik eğilimi üzerinde etkisi olduğunu, girişimcilik eğiliminin de firma performansı üzerinde etkili olduğunu ortaya koymuştur. Bununla birlikte sonuçlar, girişimcilik eğiliminin dönüşümcü liderlik ve firma performansı ilişkisinde kısmi aracılık etkisinin olduğunu göstermiştir. Ayrıca, Hofstede’nin kültürel boyutlarından belirsizlikten kaçınma değişkeninin, paternalist liderliğin girişimcilik eğilimi üzerine etkisinde ve girişimcilik eğiliminin firma performansına etkisinde düzenleyici rolü olduğu tespit edilmiştir.