Ergenlerde anne baba tutumlarının duygusal zekâ ve karar verme stilleri üzerine etkisinin incelenmesi

Abstract

Bu araştırma; 14-18 yaş aralığındaki ergen olarak nitelendirilen lise öğrencilerinin sahip oldukları anne baba tutumlarının, ergen bireylerin duygusal zekâ ve karar verme stillerinin üzerindeki etkisini incelemeye yönelik yapılmış bir çalışmadır. Ayrıca, öğrencilerinin cinsiyet değişkeni açısından incelenmesi de amaçlanmıştır. Araştırmanın katılımcılarını, 2019-2020 Eğitim-Öğretim yılında İstanbul ilindeki bir devlet okulunda öğrenim görmekte olan lise öğrencileri oluşturmaktadır. Katılımcılar; sınıf düzeylerince belirlenen, 199’u kız öğrenci (%50.3) ve 197’si erkek öğrenci (%49.7) olmak üzere toplam 396 öğrenciden oluşmaktadır. Veriler; Kişisel Bilgi Formu, Anne Baba Tutum Ölçeği, Melbourne Karar Verme Ölçeği I-II ve Duygusal Zekâ Özelliği Ölçeği-Kısa Form aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde, Bağımsız Örneklem t Testi ve Çoklu Regresyon Analizi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda, ergen bireylerin duygusal zekâ puan ortalamalarının cinsiyete göre farklılaşmadığı; karar verme stillerinin alt boyutları; karar vermede öz saygı, dikkatli ve panik boyutlarının cinsiyete göre farklılaşmadığı, kaçıngan ve erteleyici boyutlarının cinsiyete göre farklılaştığı belirlenmiştir. Elde edilen bulgulara göre, karar verme stillerinin alt boyutları; karar vermede öz saygı, kaçıngan, panik ve erteleyici boyutlarının anne baba tutumlarına göre farklılaştığı; dikkatli boyutunun anne baba tutumlarına göre farklılaşmadığı, duygusal zekâ puanlarının da anne baba tutumlarına göre farklılaştığı saptanmıştır. Sonuçlar, ilgili literatür ışığında tartışılmış ve öneriler sunulmuştur.