Görme engelliler için müziksel okumaya yönelik Braille tabanlı donanımsal arayüz tasarımı

Abstract

Bu tez araştırması bünyesinde, görme engelli bireyler için, müziksel okumaya yönelik, müzik Braille alfabesi ile uyumlu ve titreşim uyaranlı arayüze sahip “kendin yap” felsefesini temel alan düşük maliyetli bir araç tasarlanmıştır. Araç, mikrodenetleyici tarafından kontrol edilen ve Braille alfabesindeki noktalara karşılık gelen titreşim motorlarından oluşan bir yapıya sahiptir. Her bir motor, ilgili parmağı titreşim ile uyararak, o parmağa karşılık gelen Braille noktasının algılanmasını ve bu sayede müziksel dilin kullanıcıya aktarılmasını sağlamaktadır. Aracın tasarımında, mevcut ticari Braille ürünlerinin tuş dizilimleri temel alınmış, böylelikle önceden edinilmiş kullanıcı alışkanlıklarının avantaja dönüştürülmesi hedeflenmiştir. Tasarlanan aracın, tonalite, ölçü rakamları, nota değer ve süreleri, sus işaretleri, oktav numaraları, ses değiştirici işaretler, ölçü işaretleri ve noktalar gibi temel müzik Braille hücrelerini titreşim uyaranlı olarak yansıtması sağlanmıştır. Tasarlanan aracın optimum parametrelerinin ve başarımının ölçülmesi amacıyla iki deney grubu oluşturulmuş, birinci deneyde çeşitli motor titreşim süreleri ile hazırlanan sorular görebilen 40 kişi ile test edilmiş, çeşitli yaş, cinsiyet, ellilik ve hücreleri meydana getiren noktaların bitişik-ayrık olma durumuna göre algılama başarımı incelenmiştir. İkinci deneyde görme engelli, müzik Braille bilen 8 kişi ile müzik Braille testleri yapılmış ve vBraille’nin kabartma yazı ile okuma hızları karşılaştırılmıştır. Elde edilen sonuçlarda, güncel olarak Perkins Braille kullanan kişilerin kullanmayanlara göre vBraille’e daha çabuk adapte olduğu ve hızlı okuma yapabildiği görülmektedir.