İstanbul camilerinde Hünkar kasırlarının tarihsel gelişimi ve Nusretiye Camii Hünkar Kasrı

Abstract

Bu çalışma, Osmanlı Devleti'nin başkenti İstanbul'da camilerde yapılan hünkar kasırlarının mimari açıdan incelenip değerlendirilmesini içermektedir. Hünkar kasırları, Osmanlı padişahları ve devlet yönetiminde söz sahibi olan valide sultanlar tararından kendi adlarına yaptırdıkları camilerde karşımıza çıkmaktadır. İlk olarak XVII. yüzyılda camilerle birlikte inşa edilmiş ve XIX. yüzyılın sonlarına kadar da bir gelenek olarak selatin camilerin (sultan camileri) hepsinde yapımı devam etmiştir. Birinci bölümde cami ve mahfil kavramlarından yola çıkılarak camilerdeki hünkar kasırlarının gelişimi anlatılmıştır. Yapıldıkları dönemde Osmanlı Devleti'nin içinde bulunduğu siyasal ve ekonomik durum ile yönetim şeklinin hünkar kasırlarına etkisi anlatılmıştır. îkinci bölümde dönem sınırlaması yapılmadan İstanbul camilerindeki mevcut hünkar kasırları tespit edilerek bir liste oluşturulmuştur. Bu listeye göre kataloglar hazırlanmış ve çeşitli açılardan değerlendirilmeleri yapılmıştır. Üçüncü bölümde Nusretiye Cami Hünkar Kasrı detaylı olarak incelenip, rölöve ve restorasyon projesi hazırlanmış ve mimari yapısı, yapısal özellikleri, cephe özellikleri ve bezeme programı açısından değerlendirilmiştir. Dördüncü bölümde katalog listesini oluşturan hünkar kasırlarının sorunları ele alınarak korumaya ilişkin öneriler sunulmuştur.