İlkokul Hayat Bilgisi dersinde vatanseverlik değerinin etkinliklerle öğretimi

Abstract

Değerler, sosyal hayatı düzenleyen yol göstericilerdir. Bireylerin toplum içinde bir arada yaşayabilmeleri, toplumsal huzur ve dengeyi sağlayabilmeleri için rehber konumundadırlar. Okula yeni başlayan öğrencilerin de formel olarak değerlerle tanışmasını sağlayan derslerden biri Hayat Bilgisi dersidir. Müfredattaki değerlerden biri olan vatanseverlik değeri Hayat Bilgisi dersinde işlenen ve öğrencilere küçük yaşlardan itibaren öneminin anlatılması ve yaşatılması gereken bir değerdir. Bu araştırmada da amaç, vatanseverlik değeri üzerine ilkokul 2. Sınıf öğrencileri ile yapılan etkinliklerin bu değeri öğrenmeye sağladığı katkıyı incelemektir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden içerik analizi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2019-2020 eğitim öğretim yılında İstanbul ili Ümraniye ilçesinde bulunan 1 devlet okulundaki bir 2. Sınıf şubesi öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmaya 16 kız, 16 erkek olmak üzere toplam 32 öğrenci katılmıştır. Araştırmada verilerin tümü, araştırmacı tarafından geliştirilen ‘’Yarı Yapılandırılmış Görüşme’’ ile sağlanmıştır. Çalışmanın güvenirliliğini sağlamak için 3 uzman görüşüne başvurulmuştur. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre ulaşılan sonuçlara bakıldığında; öncelikle öğrencilerin etkinlikler yapıldıktan sonra kavram olarak ‘’vatanseverlik’’ ile ilgili kullandıkları ifadelerin, etkinlikler öncesinde kullandıkları ifadelere göre daha çeşitlendiği görülmektedir. Aynı zamanda öğretim programında geçen soyut kavramların 2. Sınıfa devam eden öğrencilere öğretilmesinde, etkinliklerden yararlanarak olabildiğince somutlaştırılmasının yararlı olduğu görülmektedir. Etkinlik temelli öğretim yöntemi ile öğrencilerin derste aktif hale geldiği, eğlenceli deneyimler yaşadığı, eğlenerek öğrendiği gözlenmiştir. Vatanseverlik değeri ile ilgili etkinlikler yapıldıktan sonra öğrencilerin ürettiği metaforlarda, ‘’vatan ile ilişkili’’ temasına yönelik daha çok kişinin metafor ürettiği görülmektedir. Öğrenciler daha anlamlı ilişkilendirmeler yapabilmişlerdir. Yapılan etkinlikler sonucunda, öğrencilerin İstiklal Marşı’na karşı hissettikleri duyguların daha da çeşitlendiği ve anlamlı hale geldiği, hislerini daha güzel ifade edebildikleri görülmüştür. Bu sonuç, öğrencilerin vatanseverlik değerini öğrenirken etkinliklerle sürece dahil olduklarını ve bu durumun değeri öğrenmelerini olumlu yönde etkilediğini göstermektedir.