Yapı yüzü renk tasarımında yararlanılabilecek düzenlerin belirlenmesi ve uygulanmasına ilişkin öneriler

Abstract

Yapı yüzü renklendirilmesinde çeşitli renk düzenlerinden yararlanılabilir. Renk düzenleri, rengin tür, değer ve doymuşluk bileşenleri arasında kimi karşıtlıklar yaratılarak oluşturulur. Renk düzeninin anlam ve etkisi, uygulanan renk karşıtlık düzeninin yanı sıra, bu düzen içinde yer alan renklerin yapı yüzünde uygulandıkları alanların yerine ve büyüklüğüne de bağlıdır. Bu çalışmanın amacı, mimari anlamda ve kent görünümüne katkı açısından büyük önem taşıyan yapı dış yüzü renklendirmesinde kullanılabilecek renk düzenlerini araştırmak, açıklamak ve geliştirmektir.Tez kapsamında Munsell Renk Dizgesi ve rengin bileşenlerinde karşıtlık konusu açıklanmıştır. Günümüzde renk düzenlerinde kullanılan tekli, ikili ve üçlü karşıtlıkların açıklaması Munsell Renk Katısı aracılığı ile yapılmış, düzenlere örnekler Munsell Renk Dizgesi simgeleri ile verilmiştir. Mevcut renk düzenlerinden yararlanarak olabilecek başka renk düzenleri araştırılmış ve yeni renk düzeni önerilerinde bulunulmuştur.Renk düzenlerinde alan kullanımı konusunda yapılmış çalışmalar lenmiştir. Bir renk düzeninde kullanılan renklerin uygulanacakları alanların büyüklüğünün belirlenmesine yönelik mevcut yaklaşımlar geliştirilmiştir. Yapı yüzü renk tasarımında dikkate alınması önerilen temel ilkelere de yer verilmiştir.Çalışma kapsamında ele alınarak açıklanan, geliştirilen ve yeni önerilen renk düzenlerinin uygulanmasına yönelik örnekler oluşturulmuştur. Uygulama örnekleri için İstanbul'un Üsküdar ilçesi'nin Selman-i Pak Caddesi seçilmiştir. Bu caddenin uygulama için seçilmesinde başlıca etken, İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve Boya Sanayiciler Derneği işbirliğiyle hazırlanan ?Rengin Ahengi Projesi? kapsamında bina dış yüzeylerinin yenilenmiş olmasıdır. Bu yapı adasında yer alan 11 adet yapı arasından bitişik nizamdaki beş yapıdan oluşan bir yapı grubu renk uygulamaları yapmak üzere seçilmiştir. Renklendirmek üzere ele alınan beş binaya, çalışma içinde tanımlanan ve açıklanan 32 farklı renk düzeninden birçoğu uygulanmıştır. Doymuşluk karşıtlığı içeren renk düzenlerine az sayıda örnek oluşturulmuş, bu örneklerde de doymuşluk karşıtlığı büyük tutulmamıştır. Bazı renk düzenlerine birden fazla sayıda örnek oluşturulmuştur. Böylece, ele alınan yapı grubuna 41 farklı renk düzeni uygulanmıştır.Çalışma içinde ortaya konan düzenler ve yapılan örnek uygulamalar renk konusunda yapılacak başka araştırmalara ve renk tasarımlarına yön verecektir.