The impact of behavioral economics on investment decisions

Abstract

Son yıllarda insanların varsayılandan daha farklı özellikler taşıması ve her bireyin birbirinin aynısı olan rasyonel davranışlara sahip olmaması sebebiyle yatırımcı davranışlarının birbirinden farklılık gösterebileceği ortaya koyularak Davranışsal Finans Teorisi geliştirilmiştir. Davranışsal Finans Teorisi’ne göre insanlar rasyonel davranmamakta ve her zaman optimum kararlar verememektedir. İnsanlar kendi ruh halleri, psikolojileri, yaşam koşulları gibi birçok etkenin altında birbirlerinden farklı kararlar verebilmekte, hatalar yapabilmekte ve bu durumla birlikte de piyasalarda farklı hareketlenmelere zaman zaman düşüş veya yükselişlere sebep olabilmektedirler. İnsan üzerinde en önemli farklılık gösteren özelliklerden birisi de kişilik olması sebebiyle, her birey bir diğerinden farklı bir kişilik özelliği taşıdığı düşünülürse, kişilik özelliklerinin de davranışsal finansta alınan kararlar üzerinde etkili olabildiği sonucuna varılmaktadır. Bu noktadan hareketle hazırlanan araştırmada sigorta sektörü çalışanlarında yatırım kararlarının davranışsal finans boyutunun ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini İstanbul’da çeşitli sigorta işletmelerinde çalışan 384 katılımcı oluşturmaktadır. Araştırma verilerinin toplanmasında kişisel bilgi formu ve yatırım bilgileri ile birlikte Yatırım Kararları Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizi SPSS 23.00’da betimleyici istatistikler, t-test ve ANOVA analizleri ile gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular %95 güven aralığında ve %5 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular, katılımcıların yatırım kararlarının, demografik özellikleri ile yatırım tercihlerine göre farklılaştığını ortaya koymaktadır.