Meta-sezgisel algoritmalar kullanılarak kaynak kısıtlı bilgi teknolojisi projelerinin çizelgelenmesi

Abstract

Kaynak kısıtlı proje çizelgeleme problemi literatürde kendine geniş yer bulan ve gerçek yaşamda firmaların karşısına sıklıkla çıkan NP-zor sınıfı bir problemdir. Literatüre bakıldığında birçok çözüm yöntemine rastlanmakla birlikte bu çözüm yöntemlerinde insan faktörü ele alınmamakta ya da ayrıntılı olarak incelenmemektedir.Projelerin yürütülmesi sırasında insan kaynağı etkisinin veya iş-kaynak uyumunun göz ardı edilmesi projelerin planlanan zaman kısıtlarını aşması ya da ek kaynak ihtiyacının ortaya çıkarak ek maliyetlere yol açmasına sebep olur.Çalışmanın odaklandığı bilgi teknolojisi projeleri üzerinde yapılan araştırmalar, bu tip projelerin, sadece %17'sinin belirlenmiş kısıtlar içerisinde tamamlanabildiğini, buna karşın %50'sinde hedeflerin değiştirilip kalan %33'ünde ise proje iptali yoluna gidildiğini göstermektedir. İlk yatırım değerleri yüksek olan bu projelerin iptali veya belirlenen kısıtların aşılması ise firmalara büyük maliyetler getirmektedir.Buradan hareketle, bu çalışmanın amacı, mevcut bir proje yapısı ve belirli kaynaklar için, doğru aktivite-kaynak eşlemesini belirleyerek, faaliyetlere uygun insan kaynağı atamaları yoluyla zaman kısıtlarını sağlayan ve sapma olasılığı azaltılmış, en iyi çizelgenin bulunmasıdır.Bu amaçla, bilgi teknolojisi projelerine zaman kısıtı ve kaynakların yetenekleri açılarından yaklaşılmaktadır. İş-kaynak uyumu, kaynakların işlerin gerektirdiği yetenekler bazında değerlendirilmesi yoluyla sağlanırken, insan kaynağının etkileri, kaynaklar için yapılmış performans değerlendirmesinde maksimum performans değerlerinden yola çıkılması yerine, minimum performanslarının da göz önünde bulundurulması yoluyla sağlanmaktadır. Minimum performansların hesaplanması noktasında max-min algoritması kullanılmaktadır. Bunu takiben, kaynak atamaları ve projedeki aktivitelerin çizelgelenmesi işlevleri, 3 farklı meta-sezgisel algoritma yardımıyla gerçekleştirilmekte ve bu algoritmalardan elde edilen sonuçlar karşılaştırılarak sunulmaktadır.