Bakır kaplama banyolarının iyileştirilmesi

Abstract

Metal kaplama kalitesi üzerine etki eden önemli faktörlerden biri olan, banyo çözeltisi konsantrasyonu akış analizi yöntemini içeren sistem kullanılarak kesiksiz şekilde sabit tutulmaya çalışılmıştır. Geliştirilen sistem asidik bakır kaplama banyoları üzerinde uygulanmış ve çalışmanın ideal koşullan incelenmiştir. Bir metal kaplama işleminde, kaplamaya paralel olarak banyo çözeltisinin konsantrasyonunda azalma gözlenmektedir. Bu azalmayı engellemek amacıyla geliştirilen sistemde, banyo çözeltisi akış analizi yöntemi kullanılarak spektrofotometreye ulaştırılmaktadır. Dolayısıyla metal konsantrasyonu sürekli olarak kontrol altında tutulmaktadır. Metal konsantrasyonu azalmaya başladığı anda, spektrofotometreden gelen sinyale duyarlı olarak çalışan karşılaştırın devre kontrollü dozlama pompasından yeterli miktarda stok çözelti banyoya ilave edilmektedir. Asidik bakır kaplama banyolarına uygulanan sistemde ilave edilecek yaklaşık çözelti miktarını belirleyebilmek amacıyla, çözelti konsantrasyonu, elektrotlar arası mesafe, banyo sıcaklığı ve uygulanan akım yoğunluğu parametreleri değiştirilerek çalışmalar yapılmıştır. Elde edilen verilerle konsantrasyon ve zaman arasında azalma eğrileri oluşturulmuştur. Stok çözeltiden ilave edilmesi gereken yaklaşık miktarlardaki çözelti hacmi, stok çözeltiden manual olarak ilave edilerek aynı çalışmalar tekrarlanmıştır. Bu verilerin ışığında ideal çalışma koşullan tespit edilmiştir. Bu şartlarda karşılaştırmalı devre kontrollü dozlama pompasıyla kesiksiz çalışma uygulanarak kaplama yapılmıştır. Sürekli çalışan sistem sayesinde kaplama banyosu çözeltinin konsantrasyonunun istenen değerlerin dışına çıkmaması sağlanmıştır.