Demokratikleşme teorisinin Ortadoğu ve Kuzey Afrika bölgesinde uygulanabilirliği sorunu

Abstract

Bu tezin amacı demokratikleşme teorisinin Ortadoğu ve Kuzey Afrika (ODKA)bölgesinin demokratikleşmesine uygulanıp uygulanamayacağını incelemektir. Temel iddiası,bölge tarihinde ciddiye alınabilecek herhangi bir demokratikleşme pratiği yaşanmamasınakarşın, uygun şartların sağlanması halinde bölgede demokratikleşmenin gerçekleşebileceğihipotezidir. Bu çalışmanın hedefi, birçok bölgede veya ülkede yaşanmış demokratikleşmepratiklerini açıklamada kullanılabilmesine karşın ODKA'da uygulandığında sonuç vermeyendemokratikleşme teorisinin yetersiz kaldığı noktalara dikkat çekmek, demokratikleşmeteorisinin bölgeye uyarlanması ile birlikte ortaya çıkan sorunlar ve çelişkileri göstermek,bunların aşılması için uygulanabilecek politikalar önermektir.Çalışmada ilk olarak, demokratikleşme teorisi kapsamında, demokratikleşme vedemokrasi kavramları açıklanmıştır. Teori incelendikten sonra ikinci bölümde bölgededemokratikleşme tarihi ele alınmıştır. Bölge tarihinde ciddiye alınabilecek birdemokratikleşme pratiği yaşanmamıştır. Buna karşın birçok ülkede demokratikleşme çabalarıyaşanmış, bunun için çeşitli fırsatlar yakalanmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünün amacı,bölge ülkelerinin bağımsızlıklarını kazandıkları tarihten günümüze değin yakaladığıdemokratikleşme fırsatları ve bu fırsatların nasıl değerlendirilemediğini, bölge ülkelerindekisiyasal gelişmeler eşliğinde ele almaktadır. Çalışmanın üçüncü bölümünde ise, bölgededemokratikleşme sürecinde karşılaşılan sorunlar ve bu sorunların çözümüne yönelik önerilerele alınmıştır.