Yatırımcı davranışını etkileyen faktörlerle yatırım kararları arasındaki ilişki bireysel-kurumsal yatırımcı farklılaşması

Abstract

Finansal piyasalarda yatırımcıyı sınırlayan, davranışlarına yön veren ve onları rasyonel davranmaktan alıkoyan pek çok faktör bulunmaktadır. Bu çalışmanın amacı, yatırımcı davranışlarını etkileyen faktörlerle yatırım kararları arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığını araştırmaktır. Çalışmanın ana amacı, bireysel yatırımcıların kişisel portföylerini, kurumsal yatırımcıların profesyonel anlamda yönettikleri portföyü değerlendirirken yatırım davranışına yön veren unsurlar ve bu unsurların şekillendirdiği yatırım tarzlarının farklılık gösterip göstermediğidir. Uygulama kısmında yatırımcı davranışını etkileyen ve çalışmada altı başlık halinde sıralanan faktörlerle yatırım kararları arasındaki ilişki incelenmiştir. Çalışmada yer alan faktörlerin belirlediği yatırım tarzlarının ve davranış kalıplarının bireysel ve kurumsal yatırımcılar açısından farklılık ya da benzerlik gösterip göstermediği araştırılmıştır. Çalışmanın amacına uygun olarak bu ilişkiyi ölçmek için anket kullanılmıştır. Araştırma sonuçları değişkenlerin tipine göre, SPSS 15 programı kullanılarak ve frekans dağılımları, Mann-Whiteney U ve Chi-Square analizleri ile test edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre bireysel ve kurumsal yatırımcılar arasında yatırım yapma süresi, çeşitlendirme etkisi, portföyün kısa dönemli değişkenliğine ilişkin tutum, risk alma eğilimi,%50-%50 olasılıklı teklifin değerlendirilmesi, sürü davranışı açısından farklılık bulunduğu görülmüştür. Öte yandan kayıptan kaçınma yanlılığı, ev yanlılığı, medyada çıkan ekonomi haberlerini günü gününe takip etmek ve yatırımları gözden geçirme davranışı, günü birlik yatırım kararı alma, piyasalardaki günlük dalgalanmalara yönelik tutum, olası kayba kazançtan daha fazla önem verme eğilimi, kazandıran ya da kaybettiren yatırımı elden çıkarma kararı, içeriden edinilen bilgiye ya da duyuma dayalı yatırım kararı alma davranışı açısından bireysel ve kurumsal yatırımcılar arasında farklılık bulunmadığı görülmüştür.