Avrupa kent müzelerinde göçmenlere yönelik kapsayıcılık çalışmaları ile ulusal kültür politikaları arasındaki etkileşimin incelenmesi

Abstract

Göç, ekonomik, sosyal ve kültürel yaşamı etkileyen küresel bir meseledir. Dünya göçmen nüfusunun üçte birinin yer aldığı Avrupa‟da, kültürel çeşitliliğe ve farklılıklara saygı duyan ve kültürlerarası diyaloğu teşvik eden kapsayıcı kültür politikaları oluşturulmaya çalışılmaktadır. “Toplum yararına hizmet eden kurumlar” olarak tanımlanan müzeler, kapsayıcı müze anlayışıyla çeşitliğin temsili, herkes için eşit erişim ve katılım imkânlarına odaklanarak, sosyal ve kültürel değişimlerin getirdiği sorunların ele alındığı önemli alanlar olmuşlardır. Kültür politikalarının ve müzelerin, göç ve kapsayıcılık kavramlarına neredeyse aynı zamanlarda yönelmeleri, aralarında bir etkileşimin olup olmadığı düşüncesini doğurmuştur. Tezin amacı, Avrupa kent müzelerinin göçmenlere yönelik kapsayıcılık çalışmalarına, kültür politikalarının etkisinin incelenmesidir. Bunu incelemek adına tez kapsamı, en çok göç alan kıtalardan biri olmasından ötürü Avrupa ile sınırlandırılmıştır. Müze türü olarak kent müzelerinin seçilmesinde, göçlerin en çok kentlerde yoğun olması nedeniyle göçmenlerin, özellikle CAMOC'un ana temalarından birini “Göç ve Kent Müzeleri” olarak belirlemesinden sonra, kent müzelerinin en temel çalışmalarının yapıldığı hedef kitlelerden biri olması etkili olmuştur. Avrupa ülkelerinden Danimarka, İngiltere, İtalya ve Almanya merkeziyetçi ve ademi merkeziyetçi sistemlerinde farklı yapılara iyi örnekler olmaları nedeniyle seçilmiş ve seçilen ülkelerin kültür politikaları ile başkentlerinde yer alan kent müzelerinin ilişkisi literatür taraması ve doküman inceleme yöntemleriyle incelenmiştir. Ülkelerin kültürel politikaları oluşturulurken göç ve kapsayıcılığa ilişkin yaklaşımları, bu politikaları oluşturmalarında etkili olan bölgesel ve uluslararası antlaşmalar, yerel yönetimlerin sorumlulukları ile tüm bu politikaların müzelere yansımasının nasıl olduğu ve kent müzelerinin göçmenlere yönelik kapsayıcılık çalışmaları incelenmiştir. Araştırma sonucunda; Avrupa Birliği'nin kültür çalışmalarında göç ve kapsayıcılık kavramlarıyla ilişkili ortak kültür politika ilkeleri ortaya koyma amacına rağmen, her ülkenin kendi sosyal, kültürel ve siyasal yaşamlarına bağlı olarak kültür politikalarında göçmenlere yönelik farklı öncelikler ve hedefler belirlediği görülmüştür. Buradan yola çıkılarak kent müzeleri ile kültür politikaları arasındaki ilişkinin; ülkelerin değişen göç ve kapsayıcılık kavramlarını ele alış şekillerine ve ulusal müze birliklerinin çalışmalarına bağlı olduğu ve tüm bunların da kent müzelerinde göçmenlere yönelik faaliyetlerin çeşitlenmesini etkilediği görülmüştür