Çevresel çalkantı, teknolojik öğrenme ve firma performansı ilişkisi

Abstract

Teknolojik öğrenme süreçleri üzerine yapılan çalışmalar zamanla artmasına rağmen çevresel çalkantı perspektifinden incelenen çalışmalar hemen hemen yok denecek kadar azdır. Çevresel çalkantının piyasa koşulları üzerinde oluşturmuş olduğu zararlı etkiler firmalar açısından endişe uyandırıcı bir durum oluşturmakla birlikte firmaları yenilik yapmaya zorlamaktadır. Çevresel çalkantı firmalar için belirsizlik, karmaşıklık, değişim ve öngörememe gibi durumlar oluşturmaktadır. Çevresel çalkantının piyasa üzerine gerçekleşen etkilerinden biri müşterilerde tercih değişikliği şeklinde gözlemlenirken diğeri ise teknolojideki ilerleme hızı ile birlikte oluşturduğu teknolojideki değişimi ifade etmektedir. Tüm bu oluşan olumsuz etkilerden teknolojik öğrenme süreçleri ile başa çıkılabileceği öngörülmektedir. Böylelikle tehdit olarak algılanan olumsuzluklar fırsata dönüşecek ve firma performansına katkı sağlayacaktır. Çalışmanın amacı; çevresel çalkantı, teknolojik öğrenme ve firma performansı arasındaki ilişkiyi ampirik olarak araştırmaktadır. Bu kapsamda 1880’den günümüze kurulmuş olan çeşitli endüstri kolları arasında faaliyet gösteren örgütlerden 246 alt-orta-üst düzey yönetici üzerinden elde edilen veriler doğrultusunda bir araştırma yapılmıştır. Yapılan araştırmada önerilen modeldeki değişkenler arası ilişkiler incelenmiştir. Bu bağlamda; araştırılan ilişkiler eşliğinde ortaya çıkan sonuç 1) teknolojik çalkantının teknolojik öğrenmeyi teşvik edici rol üstlendiği tespit edilmiş olup teknolojik çalkantı ile teknolojik öğrenme arasında ve 2) teknolojik öğrenme ile firma performansı arasında pozitif ilişki olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca çalışmanın en ilgi çekici yanı ise; teknolojik öğrenmenin teknolojik çalkantı ve firma performansı arasındaki ilişkide aracı rol oynamasının ortaya çıkması olmuştur.