Türkiye'de ekonomik performansın kurumsal temelleri: Yeni kurumsal iktisat perspektifi

Abstract

Bu doktora tez çalışmasında, Türkiye’de kurumsal yapı ve ekonomik performans arasındaki ilişki, Yeni Kurumsal İktisat’ın literatüre kazandırdığı işlem maliyeti ve güvenilir taahhüt kavramları üzerinden analiz edilmektedir. Yeni Kurumsal İktisat’a göre neoklasik iktisat, işlem maliyetleri, sınırlı rasyonellik, eksik sözleşmeler, mülkiyet hakları gibi kavramları dikkate almadığından, modellemeleri gerçek dünyayı yansıtmamaktadır. Ancak gerçek dünyada işlem maliyetleri her zaman pozitiftir. Bu doğrultuda öncelikle Yeni Kurumsal İktisat’ı da kapsayacak şekilde kurumlar konusu incelenmiş ve kurumlar-ekonomik performans ilişkisi anlatılmıştır. Daha sonrasında işlem maliyetinin tanımlanması, ölçülmesi ve etkileri konularına değinildikten sonra politik işlem maliyeti üzerinde durulmuştur. İlerleyen bölümde politika oluşturma süreci ve güvenilir taahhüdün oluşumu anlatılmıştır. Burada kurumsal politikaların oluşmasında kurumların rolü ve 3 temel belirleyici erk olan yasama-yürütme-yargı ve kuvvetler ayrılığı incelenerek, güvenilir taahhüt kavramı izah edilmiştir. Sonrasında teorisi izah edilen bu konuların Türkiye’de gelişimi incelenmiştir. Bu noktada tezin önemli bir katkısı, son bölümde Yeni Kurumsal İktisat perspektifinden hareketle, politik işlem maliyetleri ve güvenilir taahhüdün tanımlanması ve Türkiye’de var olan kurumsal yapının ekonomik performans üzerine etkilerinin yapısal kırılmalı zaman serisi analizi ile ele alınmasıdır. Buna göre kurumsal yapının belirlediği işlem maliyeti ve güvenilir taahhüt, doğrudan yabancı yatırım kararlarında ve milli gelir üzerinde belirleyici öneme sahiptir.