The import dependency of the automotive sector in Turkey (2000-2018)

Abstract

Küreselleşen dünyada Türkiye, dikey uzmanlaşmanın eşlik ettiği bir küresel değer zincirine dahil olurken, dış ticaret hacmi de her geçen yıl artmaktadır. İhracat, ekonomik büyüme ve gelişme açısından önemli bir itici güçtür. Dünyanın ilk 20 büyük ülkesi içinde yer alan Türkiye'nin amacı 2023 yılında 500 milyar dolarlık ihracat hedefine ulaşmak olmasına rağmen, ihraç edilen mallardan elde edilen katma değer son birkaç yılda azalma seyri göstermektedir. Avrupa'nın en önemli ticari araç üreticilerinden biri olan Türkiye’nin bir cazibe merkezi olmasının nedenlerinden biri hiç şüphesiz ülkenin coğrafi konumu, bir diğer nedeni ise nüfusudur. Yıllar içinde artan otomobil üretimi ve pazar payına rağmen otomobil ihracatındaki artış, ithal girdilerinin kullanılması nedeniyle daha az katma değer yaratmaya başlamıştır. Bu durum zaman içinde dalgalı bir seyir izlese de genel bir trendi göstermektedir. Bu çalışmada, Türkiye'nin ithalata olan bu bağımlılığından sektörel bir bakış açısıyla söz edilmiştir. Bu çalışmada önce Türkiye’nin dış ticareti kısaca 1980-2010 verilerin yardımıyla yorumlanmış, ardından örnek sektör olarak, Türkiye ihracatında yukarıda da bahsettiğimiz gibi önemli bir rol oynayan otomotiv sektörü ele alınmıştır. Sektörel analiz yapabilmek için UN Comtrade, TÜİK ve Otomobil Sanayii Derneği’nin verilerinden yararlanılmıştır. Sektör, diğer sektörlerde iş bölgeleri yaratması nedeniyle kilit bir konumdadır ve aynı zamanda 2003 yılından sonra Türkiye'nin en büyük ihracat sektörüdür. Çalışmanın son kısmında, ihracatta bu denli önemli bir başarı elde eden sektörün ithalata olan bağımlılığını ortaya koyarken, bunun yaratacağı problemlere dikkat çekilmek istenmekte, ayrıca bazı kısa önerilere değinilmektedir.