Türkiye için enerjiyle genişletilmiş üretim fonksiyonu tahmini

Abstract

Dünyada enerji tüketiminin hızla artması enerjinin ülkelerin üretim sürecinde temel bir faktör haline gelmesini sağlamıştır. Özellikle gelişmekte olan ülkelerde nüfusun hızlı bir şekilde artması ve sanayinin gelişmesi enerjiye olan talebi hızla artırmaktadır. Enerji, emek ve sermaye gibi zorunlu bir üretim faktörü olduğundan, ülkelerin ekonomik büyüme potansiyelini de yansıtan önemli bir faktördür. Bu kapsamda çalışmanın amacı Türkiye için emek ve sermayeye ek olarak enerjiyi de girdi olarak alan üretim fonksiyonu tahmini gerçekleştirmektir. Çalışma 1963-2017 dönemine ait yıllık veriler ile gerçekleştirilmiştir. GSYİH (Gayri Safi Yurt içi Hasıla) ve üretim girdileri arasındaki uzun dönemli ilişkinin varlığı Cobb-Douglas tipi üretim fonksiyonu kullanılarak ARDL (Auto Regressive Distributed Lag) modeli ile saptanmaya çalışılmıştır. Elde edilen bulgular üretim faktörleri ve çıktının eş bütünleşik olduğunu göstermektedir. Üretim faktörlerine ait uzun dönem çıktı esneklikleri istatistiksel olarak anlamlıdır ve beklenildiği üzere pozitiftir. Öte yandan kısa dönem dinamikleri açıklayan hata düzeltme modeli sonuçları da beklentilerle uyumlu sonuçlar sergilemiştir. Daha sonra üretim faktörleri arasındaki ikame esnekliklerinin tahmin edilmesi için Translog üretim fonksiyonu kullanılmıştır. Translog üretim fonksiyonu spesifikasyonu gereği çoklu doğrusal bağıntı sorununu da beraberinde getirmektedir. Bu yüzden Translog üretim fonksiyonu tahmininde çoklu doğrusal bağıntı durumunda kullanılan Ridge regresyon tahmin yöntemi uygulanmıştır. Ridge regresyon tahmin sonuçları üretim faktörleri arasındaki ikame esnekliklerinin birden farklı olmadığını göstermektedir.