Bireysel yatırımcılarda risk ve güvenin yatırım tercihine etkisi

Abstract

Bu araştırmada risk ve güven değişkenlerinin boyutları ile yatırım tercihinin boyutları arasındaki ilişkinin ortaya konması amaçlanmaktadır. Risk boyutu içerisinde; risk alma, risk algısı, risk toleransı, finansal risk ve sosyal risk alt boyutları, güven boyutunda; yatırım danışmanına güven, finansal anlayış seviyesi alt boyutları ve yatırım tercihi boyutunda; varlığın geçmiş performansı, getiri ve sosyal sorumluluk alt boyutları değerlendirmeye alınmıştır. Araştırma için gerekli veri 18 yaş üzeri yatırım tercihi yapabilecek durumda olan 932 kişiden toplanmıştır. Araştırmada risk ve güven başlıkları altında toplanan bağımsız değişkenlerin, bağımlı değişken olan yatırım tercihi boyutlarına olan doğrudan etkisini incelemek amacıyla yapısal eşitlik modelinden, finansal okuryazarlığın moderatör etkisini incelemek için ise çoklu grup yapısal eşitlik modellemesinden yararlanılmıştır. Demografik özelliklerin bağımlı ve bağımsız değişkenler üzerine etkisi için ise bağımsız örneklem t testi ve tek yönlü varyans (ANOVA) analizinden yararlanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre; finansal risk, sosyal risk ve yatırım danışmanına güvenin yatırım tercihinin her üç boyutuna olumlu etkisinin olduğunu ortaya konmuştur. Risk toleransının ise yatırım tercihinin getiri boyutuna olumlu etkisi gözlemlenirken sosyal sorumluluk boyutuna negatif etkisi bulunmaktadır. Bağımlı ve bağımsız değişkenler arası bu ilişkide, finansal okuryazarlığın moderatör etkisi bulunmaktadır. Yani finansal okuryazarlığın düşük ve yüksek olmasına göre bağımlı ve bağımsız değişkenler arasındaki ilişki farklılaşmaktadır. Ayrıca sonuçlar, kadınların yatırımın sosyal sorumluluk boyutuna, erkeklerin ise getiri boyutuna daha fazla önem verdiğini ve kadınların erkeklere oranla daha fazla risk algıladıklarını göstermektedir.