İktisadi kalkınma, hava kirliliği ve sağlık ilişkisi: Panel veri analizi

Abstract

20. yüzyılın ilk yarısında ülkelerin hızla sanayileşmesi, endüstriyel üretimin artması ve genişlemesi bunun yanı sıra artan kentleşme oranları iktisadi kalkınma ve gelişmenin göstergesidir. Fakat artan sanayileşme ve kentleşme ile birlikte negatif dışsallık olarak hava kirliliği de artmıştır. İktisadi kalkınma ve gelişme süreci çevresel bozulmaya neden olmuştur. Çevresel bozulma olarak hava, su ve gürültü kirliliği, ormansızlaşma ele alınabilir. Çalışma boyunca çevresel bozulma hava kirliliği altında incelenecektir. Çalışmada, iktisadi kalkınma daha dar anlamda iktisadi büyüme olarak ele alınmış ve hava kirliliği ile ilişkisi Çevresel Kuznets Eğrisi Hipotezi ile test edilmiştir. Hava kirliliği ve sağlık ilişkisi ise, epidemiyolojik çalışmalar sonucunda öngörülen hastalıklar, hava kirliliği verileri ve açıklayıcı değişkenler ile test edilmiştir. Çevresel Kuznets Eğrisi Hipotezi öngörülerine uygun olarak, hava kirliliği değişkenleri ile GSYİH arasında "ters-U" ilişkisi olduğu görülmüştür. Hava kirliliğinin sağlık üzerine etkileri incelendiğinde, sadece kalp ve damar hastalıkları nedeniyle yaşanan ölümler istatistiksel olarak anlamlı sonuçlar sunmaktadır. Hava kirliliğinin yarattığı sağlık etkilerinin boyutlarını anlamak için araştırmaların artırılması ve daha sağlıklı verilerin incelemesi gerektiği epidemiyolojik çalışmalarda da sıklıkla söylenmektedir. Bu çalışmada, 1995-2014 dönemleri itibariyle OECD ülkelerine ait veriler kullanılmıştır. İktisadi büyüme ve hava kirliliği ilişkisi ile hava kirliliği ve sağlık ilişkisi iki farklı ekonometrik model ile incelenmiştir.