Örgütlerde farklılıkların farkındalığı: Bireysel ve örgütsel çıktılarının değerlendirilmesi

Abstract

Bu tez çalışmasının temel amacı, bireysel farklılıkları kimlik yapıları bağlamında ele alarak bireysel kariyer ve örgütsel etkililik çıktılarına etkisini incelemektir. Bu tez çalışmasında, bireysel kimlik farklılıkları kültürel kimlik, politik kimlik, dinsel kimlik, cinsiyet temeline dayalı kimlik, cinsel yönelim temeline dayalı kimlik bağlamında çok boyutlu incelenmektedir. Kimlik yapılarından doğan farklılıkların çalışma yaşamında ayrımcı, dışlayıcı ve ötekileştirici bir takım uygulamaları beraberinde getirdiği gerçeğinden hareketle, çalışanların kimlik yapıları ve farklılıklara yönelik farkındalıkları bu tez çalışmasının ana temasını oluşturmaktadır. Bu çerçevede tasarlanan araştırma modelinde çalışanların kimlik yapılarının algılanan farklılık iklimi, bireysel kariyer çıktıları ve örgütsel etkililik çıktıları üzerindeki etkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, kartopu örneklem belirleme yönteminden yararlanarak, İstanbul'da istihdam ağı içinde yer alan 532 çalışanla gerçekleştirilen ampirik bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulguları SPSS 20.0 istatistik programı yardımıyla analiz edilmiştir. Araştırmada veriler, frekans analizi, açıklayıcı faktör analizi, güvenilirlik analizi, Pearson korelasyon analizi, çoklu regresyon analizi, bağımsız örneklemler t-testi, tek yönlü varyans analizi ve Sheffe ve Tukey-B testleri kullanılarak incelenmiştir. Araştırma sonucunda algılanan farklılık iklimi, bireysel kariyer çıktıları ve örgütsel etkililik çıktılarının çalışanların kimlik yapıları bağlamında farklılaştığı; çalışanların algıladıkları farklılık ikliminin bireysel kariyer çıktıları olan iş tatmini ve örgütsel bağlılık üzerinde pozitif etkiye, örgütsel etkililik çıktılarından davranışsal yenilikçilik, iletişim ve işbirliği ortamı, örgütsel performans üzerinde pozitif etkiye, işten ayrılma niyeti üzerinde negatif etkiye sahip olduğu belirlenmiştir.